Beekdal Regge

Overzicht aardkundig erfgoedKaart: Aardkundig Erfgoed

Samenvatting

De Regge is een kleine rivier die een deel van noordwest Twente afwatert richting de Overijsselse Vecht. De Regge loopt door een dekzandgebied met oorspronkelijk vrij natte vlakkere delen en wat hogere kopjes. Dit dekzand is hier door de wind tijdens de laatste ijstijd afgezet (tijdens het Weichselien, 115.000-11.700 jaar geleden), in de vlakkere delen vond ook verspoeling plaats.

Aardkundig fenomeen (primair)

beekdal

Overige aardkundige fenomenen

dekzandkopje

Periode(s)

Pleistoceen - Weichselien
Holoceen

Gevormd door

rivieren

Kenmerkendheid

Kleine rivier met fraaie (afgesneden) meanderbochten

Afb. 1. De Midden-Regge ter hoogte van Hellendoorn. Foto: Gouwenaar, CC0, via Wikimedia Commons

Rivierbocht naast een helling met een begroeide oever.

Afb. 2. Steile oever bij de aansnijding van de Besthemerberg. De rivierarm die deze wand heeft geërodeerd is inmiddels afgesneden. Foto: Harm Jan Pierik.

Ontstaansgeschiedenis

De Regge is een kleine rivier die een deel van noordwest Twente afwatert richting de Overijsselse Vecht. De Regge loopt door een dekzandgebied met oorspronkelijk vrij natte vlakkere delen en wat hogere kopjes. Dit dekzand is hier door de wind tijdens de laatste ijstijd afgezet (tijdens het Weichselien, 115.000-11.700 jaar geleden), in de vlakkere delen vond ook verspoeling plaats.

De huidige Regge kreeg vorm in het Holoceen toen het klimaat opwarmde, waarbij een meanderende rivier ontstond. In de omgeving trad sterkte vernatting op, vooral in de lagere dekzandvlaktes. De beekafzettingen bestaan vooral uit zand (veelal verspoeld dekzand), leem lokaal is ook veengroei opgetreden. Bij de Besthemener Berg ligt de ‘Steile oever’ (Fig. 2), vermoedelijk tijdens de ijstijd ontstaan doorbraakdal. In de 20^e eeuw zijn veel meanders afgesneden.

Huidige aardkundige processen

geen

Bodems en waterhuishouding

Het Reggedal en de aansluitende dekzandvlaktes zijn vrij nat, hier komen beekeerdgronden, lemig zand voor.

Relatie met archeologie en cultuurhistorie

Op dekzandkopjes direct naast het Reggedal zijn veel prehistorische nederzettingen en sporen aangetroffen. De hogere kopjes dichtbij de rivier waren gunstige bewoningslocaties.
Langs de dalrand veel kleine enken en landgoederen (essen- en kampenlandschap).
In het Reggedal zelf liggen van drassige hooilanden.
Kastelen en landgoederen op hoge gronden op strategische ligging langs de Regge (bijv. Egede, Rhaan, Duivencate, Schuilenburg).
Regge was in de late middeleeuwen een belangrijke scheepsvaartroute met watermolens. Industriedorp Nijverdal.

Verder lezen

Ebbers, G., Visschers, R. (1983) Bodemkaart van Nederland schaal 1:50.000, Toelichting bij kaartblad 38 West (Almelo), STIBOKA Wageningen.
Haartsen, A. & Storms, E. (2009) Ontgonnen verleden: regiobeschrijvingen Provincie Overijssel, ministerie van LNV
Rensink, E. (2008). Archeologie en beekdalen: Schatkamers van het verleden. Uitgeverij Matrijs.
Ten Cate, J. A. M. (1979). Geomorfologische kartering Streekplan Twente (No. 1406). Stiboka.
Willemse, N.W., Keunen, L., Wentink, S. (2018) Archeologie in Overijssel – provinciale kennisatlas en onderzoeksagenda.