Dekzandruggen Diepenveen - Bathmen

Overzicht aardkundig erfgoedKaart: Aardkundig Erfgoed

Samenvatting

In het gebied tussen Diepenveen en Bathemen liggen meerdere dekzandruggen met een min of meer west-oost oriëntatie. Deze smalle ruggen zijn ongeveer 5 km lang en duidelijk in het landschap herkenbaar doordat ze 2 -3 meter boven hun omgeving uitsteken. Tussen de dekzandruggen zijn dalen aanwezig, waardoor nu de belangrijkste afwatering plaatsvindt.

De dekzandruggen zijn waarschijnlijk afgezet aan het einde van de laatste ijstijd, het Weichselien (ongeveer 110.000 – 11.700 jaar geleden) en hebben een vergelijkbare ontstaanswijze als de dekzandruggen tussen Heino en Lemelerveld (zie Dekzandruggen Heino - Lemelerveld). Deze periode was bijzonder koud en droog en het landschap was spaarzaam begroeid. Omdat ondergrond bevroren was, kon (sneeuwsmelt)water alleen via talrijke laagtes in het landschap worden afgevoerd. Deze liepen vanaf het oosten richting het lager gelegen IJsseldal. De dalen vielen in de winter droog en de wind kon zand uit de dalen opblazen tot lange dekzandruggen langs de afvoerlaagtes. De combinatie van smeltwateraanvoer vanaf het oosten en westerwind vormden de afwisseling van lange oost-west lopende dekzandlaagtes en dekzandruggen in Salland.

In het Holoceen vernatte en verwarmde het klimaat, waardoor de vegetatiegroei toenam en de afzetting van zand door wind stopte. Op deze manier werden de dekzandruggen vastgelegd. De voormalige smeltwaterdalen tussen de dekzandruggen zijn relatief natte gebieden. De hoge en droge grond van de dekzandrug was geschikt voor landgebruik, zo zijn plaggendekken op de rug neergelegd die de dekzandrug hebben verhoogd. Voorbeelden zijn de Lettelerenk en Bathmenesche enk. Lokaal is zand opnieuw verstoven door menselijke invloed, zoals De Lork en de Zandbelt ten oosten van Frieswijk. Hier heeft de verstuiving voor een grillig reliëf heeft gezorgd.

Tekst: Vera Smits

Aardkundig fenomeen (primair)

dekzandrug

Overige aardkundige fenomenen

stuifzandduin, stuifzandreliëf

Periode(s)

• Pleistoceen - Weichselien - Laat-Glaciaal
• Holoceen

Gevormd door

mens, smeltwater, wind

Kenmerkendheid

• Overgebleven reliëf van parallel gelegen, lange, smalle dekzandruggen met begeleidende smeltwaterdalen uit de laatste ijstijd, kenmerkend voor het Sallandse dekzandlandschap

Overlap met eerder genoemd aardkundig erfgoed

• GEA-object: 27O7 Wesepe - Avelo
• Van Beusekom (2007): OV 11 Diepenveen - Bathmen

Zie ook

Aardkundig erfgoed

• Dekzandruggen Heino - Lemelerveld

Artikelen

• Dekzandreliëf
• Panorama Landschap - Salland

Hoort bij deze thema's

• Landschap
• Aardkundig erfgoed

Trefwoorden

Dekzandrug

Begrippen

dekzandruggen

Specialist(en)

• Harm Jan Pierik

---