staafkerken

Houten kerk in Scandinavië, opgebouwd uit zware dragende stijlen en wanden van gekloofde planken die verticaal geplaatst zijn. Oorspr. waren de stijlen en wandplanken in de bodem ingegraven, zoals nu nog te zien is aan secundair verwerkte delen uit XII aan de kerk van Urnes in Sogn (N). Rond 1200 ging men ertoe over stijlen en wandplanken op een onderbouw van liggende balken te plaatsen opdat het hout niet zou verrotten. De vorm van het gebouw was oorspr. een rechthoekig schip met een kleiner rechthoekig of rond gesloten koor. Reeds in XII kwam er onder hetzelfde dak een rondlopende zijbeuk aan het schip (Urnes, Kaupanger-Sogn, Lom-Gudbransdal). Later werden vele kerken voorzien van een rond de buitenwand lopende overdekte gang (Borgund, Hopperstad, beide Sogn). In enkele gevallen is de kerk gebouwd rond één centrale stijl (Nore, Uvdal, beide Numedal). De dakbedekking is van hout, geteerd zoals al het uitwendige houtwerk. In- en uitwendig is vaak bijzonder fraai snijwerk. In Noorwegen is steeds van naaldhout gebruik gemaakt, in Zweden zijn ook eikenhouten staafkerken. (Haslinghuis)

• Synoniem: staafkerk,stavkirke,stavkirken
• Breder: kerken
• Begrippenkader: Cultuurhistorische Thesaurus
• Thesaurus: staafkerken

---