keukens
Ruimte, vertrek of gebouw waar maaltijden worden bereid en vaatwerk wordt gewassen. Daarom voorzien van een stookplaats met fornuis, aanrecht en gootsteen. In de oudere stadswoning gelijkvloers of in de kelderverdieping gelegen.1609 Beverwijk (N.H.), Meerstraat 116-118; koeken: 1529 Hasselt (B.L.); keucken: id. 1621; ceuckentken: 1625 ’s-Hertogenbosch, Hof van Zevenbergen. Op het platteland pleegt de keuken tevens woonvertrek te zijn. In voorname huizen werden twee vertrekken van de keuken afgescheiden: spoelkeuken en dienkeuken. Bij panden op de Prinsengracht te Amsterdam werd in 1694 onderscheid gemaakt tussen een kookkeuken en een eetkooken. De keukens van de m.e. kloosters die afzonderlijk naast de refter staan, vertegenwoordigen een eigen bouwtype. Het zijn vierkante, achtkante of ronde paviljoens met een piramidaal, koepel- of kegelvormig gewelf. In de kruin daarvan bevond zich een trekgat dat door een kleine lantaarn beschut wordt, in de zijden grote apsisvormige stooknissen waarvan de zijdelingse rookkanalen door de overkluizing heenstaken. In deze nissen waren ter weerszijden van de schouw kleine vensters en ook deuren. Fraaie exemplaren van dit type zijn of waren er in de abdijen van Fontevrault (XII-XIII), Marmoutier, Vendôme, St.-Pierre te Chartres (XIII), Poblet (Spanje), Glastonbury (XIV), Durham (1380). Het systeem was berekend op het roosteren van grote bouten. Toen sindsXV de keukens bij het hoofdgebouw werden getrokken, bleef dit systeem nog lang gehandhaafd, ook bij vorstelijke en groot-burgerlijke paleizen zoals dat van Filips de Goede in Dijon en Jacques Coeur in Bourges. Toen de keuken onder de eetzaal kwam te liggen, werd het centrale trekgat vervangen door een vernuftige ventilatie van de schouwen. Voorb.: paleis van justitie in Parijs, pauselijk paleis te Avignon. (Haslinghuis)
- Synoniem: keuken
- Breder: kamers (vertrek)
- Smaller: zomerkeukens en kelderkeukens
- Begrippenkader: Cultuurhistorische Thesaurus
- Thesaurus: keukens
Artikelen
Beeldengalerij
In de beeldbank van de RCE zijn deze beelden over keukens te vinden:
Er zijn meer beelden beschikbaar over keukens. Alle beelden
Publicaties
In de bibliotheekcatalogus van de RCE zijn deze publicaties over keukens te vinden:
- Mary's keukenkeldertje : Paleis Het Loo (Duysters, Kristin; Ek, Renske; Noortwijk, Liesbeth van; [2024] [2024])
- 'Om den gezellig oud-Saksischen haard' : over de keuken in de Achterhoek (Haan, Esther de; 2020)
- Bunker Seyss-Inquart, Wassenaar : bouwhistorisch onderzoek met ruimteboek op hoofdlijnen en waardestelling ;Deel 1: Bouw- en gebruiksgeschiedenis en waardestelling Deel 2: Beschrijving en analyse exterieur en interieur (ruimteboek) (Viersen, A.; januari 2016)
- Kitchen stories: cuisine Atelier Le Corbusier, type 1 (Bechthold, Tim; Reischl, Julia; 2012)
- Mounmentale keukens in de binnenstad van Utrecht (auteur onbekend; 2012)
- Spui-Lamgroen, gemeente Den Haag, Inventariserend en definitief onderzoek op een weeshuisterrein (auteur onbekend; 2011)
- Bouwhistorische notitie Kralingseweg 185 (Villa Veder) te Rotterdam : (Götz, H.F.; 2011)
- Blokhuispoort te Leeuwarden, bouwdeel D : bouwhistorische documentatie (Wevers, L.B.; Maaijwee, Ingrid; Enter, Roos van; 2010)
- Kitchens, smokehouses, and privies : outbuildings and the architecture of daily life in the eighteenth-century Mid-Atlantic (Olmert, M.; 2009)
- Wonen met personeel (Laan, B.M.; 2008)
Er zijn meer publicaties beschikbaar over keukens. Alle publicaties
Deze pagina is voor het laatst bewerkt op 11 sep 2024 om 02:29.