straatlantaarns
Lamp voor straatverlichting, gewoonlijk op een paal of hangend aan een arm of aan een over de straat gehangen draad of touw. Ook is een straatlantaarn wel aan een huisgevel bevestigd. Een Parlementsbesluit van 1558 schreef voor Parijs de plaatsing van lantaarns voor op kruispunten en enkele lange straten. Van een geregelde straatverlichting is echter pas een eeuw later sprake. In Utrecht bestaat een vroedschapsbesluit uit 1666 aangaande de plaatsing van lantaarns met platte kaarsen en dubbele pitten. Amsterdam bracht in 1669 straatverlichting tot stand door Jan van der Heyden, Rotterdam in 1672. In 1745 voerde Parijs de olieschildlantaarn met reflector ( (zie) réverbère) in. Rotterdam nam er een proef mee in 1788, Utrecht in 1807. C. 1800 kwam in Engeland de straatverlichting met gas op, in 1805 te Rotterdam, in 1819 te Brussel. Elektrische verlichting werd in Amsterdam in 1918 ingevoerd. (Haslinghuis)
- Synoniem: straatlantaarn
- Breder: lantaarns
- Smaller: réverbères
- Begrippenkader: Cultuurhistorische Thesaurus
- Thesaurus: straatlantaarns
Beeldengalerij
In de beeldbank van de RCE zijn deze beelden over straatlantaarns te vinden:
-
Binnenpoort, zuidwestelijke zijde van de poort met geëlektrificeerde trambaan en stopbord
-
Voormalig departement van Justitie, voorgevel
-
Straatlantaarn, detail
Er zijn meer beelden beschikbaar over straatlantaarns. Alle beelden
Publicaties
In de bibliotheekcatalogus van de RCE zijn deze publicaties over straatlantaarns te vinden:
- Straatverlichting in Groningen : van lichtpuntjes naar lichtende voorbeelden (Bastmeijer, Aletta; 2023)
- Een vergeten monument : de Wilhelminalantaarn (Paping, Hans; 2021)
- Straatlantaarn - Beursplein te Amsterdam - ontworpen door H.P. Berlage (1903) : onderzoek naar originele kleurstelling (RM518418) (Joosten, Ineke; 2015)
- Licht en donker in Den Bosch : straatlantaarns, illuminaties en illusies (Vink, E.; 2011)
- Een zee van licht : vernieuwing van de straatverlichting in de binnenstad (Pruijs, Martin; 2003)
- Het licht der lamplantaren (Niessen, M.G.; 2002)
- Amsterdam, stad onder de Keizerskroon (Schoonenberg, W.M.J.; 2000)
- De kroonlantaarn terug in Amsterdam (Schoonenberg, W.M.J.; 1999)
- Bij Haags licht : straatlantaarns en Den Haag al eeuwen samen (Pars, Hans; 1998)
- Verlichting van straten in de Purmerendse binnenstad (Lange, Ber de; 1998)
Er zijn meer publicaties beschikbaar over straatlantaarns. Alle publicaties
Deze pagina is voor het laatst bewerkt op 20 aug 2024 om 03:17.