noormannenpoorten

Poortje in de zuid- en noordmuren van kerken in Noord-Nederland en Oost-Friesland (XI-XIV). Werden begin XVI dichtgemetseld. De meeste zijn zeer laag, volgens de overlevering opdat de binnentredende Noormannen het hoofd zouden moeten buigen. In werkelijkheid is de omliggende kerkhofgrond sinds XVI voortdurend opgehoogd. De noormannenpoorten kwamen ook in veel Engelse kerken voor. Misschien te verklaren uit het feit dat in de oudste christelijke liturgie een scheiding tussen geslachten werd gemaakt, waarbij de vrouwen het noorden werd toegewezen (‘ex septentrione omne malum’). In Engelse kerken en ook elders hingen allerlei liturgische functies samen met de tegenstelling noord-zuid: doopsel (‘duivelsdeur’), huwelijk (bruidsportaal), begrafenis en processies. Ook zijn er juridische functies: plaats van rechtspraak en officiële bekendmakingen. (Haslinghuis)

• Synoniem: noormannenpoort
• Breder: poorten (bouwwerk)
• Begrippenkader: Cultuurhistorische Thesaurus
• Thesaurus: noormannenpoorten

---