Brandveiligheid - aan de slag met brandveiligheid bij historische gebouwen

Introductie

Om de brandveiligheid in een historisch gebouw te verbeteren, is het van belang om eerst de huidige situatie in kaart te brengen. Vervolgens kan een plan worden opgesteld en een keuze worden gemaakt voor de te nemen maatregelen.

Door onderstaande stappen te volgen, wordt een goede samenhang tussen verschillende brandveiligheidsmaatregelen gerealiseerd. Dit helpt brand te voorkomen of de schade te beperken indien er toch een brand uitbreekt.

Door systematisch inventarisatie, een kritische rondgang en een grondige analyse te doen, kun je als eigenaar van een historisch gebouw de brandveiligheid zelf al aanzienlijk verbeteren. Het gebruik van checklists, risico-inventarisatiesoftware en ondersteuning door de lokale brandweer helpt om gestructureerd en effectief te werk te gaan. Altijd moet worden opgelet dat de cultuurhistorische waarde niet in gevaar komt.

Risicoanalyse

Een risicoanalyse maakt de specifieke brandveiligheidsrisico’s van een gebouw inzichtelijk. Bij historische gebouwen spelen onder andere de ouderdom, bijzondere constructies, waardevolle en kwetsbare materialen en de cultuurhistorische waarde een rol. Voor het opstellen van een risicoanalyse kan het beste een brandveiligheidsexpert worden ingeschakeld. Deze professionals beschikken over de juiste kennis en ervaring om een goede analyse te kunnen maken. Zorg als eigenaar/beheerder altijd voor betrokkenheid bij dit proces. Betrek daar ook enkele relevante collega's bij, van bedrijfsvoering en beveiliging bijvoorbeeld.

Uitgangspuntendocument en brandveiligheidsplan

Een Uitgangspuntendocument (UPD) brandveiligheid is een belangrijk instrument dat de basis vormt voor het waarborgen van de brandveiligheid binnen een gebouw of organisatie. Het UPD beschrijft de uitgangspunten, randvoorwaarden en doelen (zie hieronder) op het gebied van brandveiligheid, en fungeert als leidraad voor het ontwikkelen van verdere veiligheidsplannen en maatregelen. Het UPD bevat onder andere informatie over de aard van het gebruik van het gebouw, de risico’s en de aanwezige veiligheidsvoorzieningen. Door deze gegevens duidelijk te documenteren, ontstaat er een helder overzicht van de uitgangssituatie en de te behalen veiligheidsdoelen.

Het brandveiligheidsplan vertaalt de uitgangspunten en randvoorwaarden uit het UPD vervolgens naar concrete maatregelen en acties. Het brandveiligheidsplan beschrijft onder meer de procedures bij brand, de organisatie van de veiligheid, en de implementatie van technische voorzieningen zoals brandmeldinstallaties en vluchtwegen.

Brandveiligheidsdoelen

Om te starten met het opstellen van een UPD, is het allereerst belangrijk dat de brandveiligheidsdoelen worden vastgesteld. De risicoanalyse levert hiervoor de input. Er wordt vastgelegd wat absoluut niet verloren mag gaan bij een brand. Zo kan de inzet bijvoorbeeld gericht zijn op specifieke cultuurhistorische onderdelen van het gebouw en/of de inventaris. Het is aan de eigenaar en/of gebruiker, eventueel met een brandveiligheidsexpert, om de doelen te bepalen en de daaraan gekoppelde brandveiligheidsmaatregelen.

BIO-mix

De gekozen brandveiligheidsmaatregelen en -voorzieningen bestaan meestal uit een aantal componenten: ook wel de BIO-mix genoemd. BIO staat voor Bouwkundige, Installatietechnische en Organisatorische maatregelen.

Bouwkundige maatregelen zijn bijvoorbeeld brandcompartimentering en de toepassing van onbrandbare of brandwerende bouwmaterialen. Deze zorgen ervoor dat een brand zich minder snel verspreidt. De installatietechnische maatregelen dragen bij aan het detecteren en bestrijden van brand. Denk aan branddetectie- en alarmsystemen en sprinkler- en watermistinstallaties. De procedures, plannen en (bewustwordings)trainingen die zorgen dat mensen voorbereid zijn op het handelen tijdens een brand, zijn voorbeelden van organisatorische maatregelen. Ook het regelmatig controleren en onderhouden van brandveiligheidsinstallaties, rookmelders en blusmiddelen vallen in deze categorie.

De uiteindelijke keuze voor het nemen van maatregelen en brandveiligheidsvoorzieningen hangt uiteraard af van de beschikbare financiële middelen. Vaak beoordeelt de expert welke maatregelen het meeste effect hebben en bijdragen aan de doelstellingen. Sowieso kunnen niet alle mogelijke scenario’s worden voorkomen. Er zal altijd sprake zijn van een restrisico; 100% brandveiligheid bestaat niet.

Adviseurs

Het opstellen van een risicoanalyse en UPD, het bepalen van een effectieve BIO-mix en het ontwikkelen van een brandveiligheidsplan, is specialistisch werk. Het proces begint met het inschakelen van een adviseur op het gebied van brandveiligheid. Deze adviseur kan een brandveiligheidsplan opstellen, inclusief een UPD, op basis van de specifieke brandveiligheidsdoelen en wensen.

Zie ook

Artikelen

Hoort bij deze thema's

Specialist(en)

Renate van Leijen

Verbeteringen, vragen of opmerkingen?Geef een inhoudelijke verbetering door, stel een vraag of maak een opmerking via het contactformulier.