Heeze - Bij Kapelstraat 25 - Complex Heeze

(515137) monumentenregister Complexnummer: 515137

Introductie

Dubbel omgracht terrein met aan de zuidoostzijde het restant van het laatmiddeleeuwse kasteel Eymerick en aan de noordwestzijde het kasteel Heeze.

Afb. 1 Kasteel Eymerick vanuit het zuidoosten met op de achtergrond kasteel Heeze. Beeldbank RCE, foto door IJ.Th. Heins, 2002, CC BY-SA 3.0

Geschiedenis

De vroegste vermelding van het huis Heeze (Eymerick) is in 1203, wanneer de hertog van Brabant en de graaf van Gelre overeenkomen gelijkgerechtigd op het huis te zijn. Het huis is gebouwd door een lid van de familie van Heeze. De eerste vermelding van ‘Eyemrick’ dateert uit 1404.

In 1506 wordt Heeze geplunderd door de Geldersen en daarbij is vermoedelijk ook kasteel Eymerick beschadigd. Het kasteel wordt in 1615 verkocht aan Reinier van Renesse, maar die doet weinig aan onderhoud en dertig jaar later wordt het kasteel, ondanks enige herstellingen, omschreven als ‘ruineux’. In 1659 koopt Albert Snouckart van Schauburg het kasteel en geeft de architect Pieter Post opdracht een nieuw kasteel te ontwerpen. Dit nieuwe kasteel wordt deels gerealiseerd o het terrein van Eymerick en Van Schaburg laat het restant van kasteel Eymerick, het oostelijke deel, restaureren.

Omschrijving

Van het in de 13de eeuw genoemde huis Heeze zijn geen sporen aangetroffen op het huidige kasteelterrein. Het kasteel Eyemrick is in de eerste helft van de 14de eeuw gebouwd als een omgrachte veelhoekige ringmuur met een zaalbouw aan de zuidoostzijde en een poortgebouw aan de noordwestzijde. Van een eventuele voorburcht zijn ook geen sporen gevonden.

Rond 1500 raakt het kasteel beschadigd en wordt slechts gedeeltelijk hersteld. In 1662 maakt de architect Pieter Post een ambitieus ontwerp voor een nieuw kasteel. Door geldgebrek wordt alleen het westelijke deel van het ontwerp gerealiseerd, deels gebouwd over het westelijke deel van kasteel Eymerick, en blijft daardoor het oostelijke deel van Eymerick behouden.

Bronnen en verwijzingen

• Beeldbank RCE Meer afbeeldingen van dit rijksmonument
• Kastelenlexicon
• Oirschot, A. Van, Middeleeuwse kastelen van Noord-Brabant. Hun bewoners en bewogen geschiedenis, Rijswijk 1981, 155-164.
• Seinen, Peter, en Guus Braun, ‘De bouwgeschiedenis van kasteel Heeze. Nieuwe inzichten in de bouwhistorie van Eymerick tussen 1300 en 1662’, in: Het brabants kasteel, 42(2019) nr. 1/2 [2021, 20-47.]

Zie ook

Monumenten

• Heeze - Stalgebouwen
• Heeze - Bij Kapelstraat 25 - Bruggen over slotgracht
• Heeze - Bij Kapelstraat 25 - Druivenkas
• Heeze - Bij Kapelstraat 25 - Duiventoren
• Heeze - Bij Kapelstraat 25 - Historische tuin- en parkaanleg
• Heeze - Bij Kapelstraat 25 - Ijskelder
• Heeze - Bij Kapelstraat 25 - Sluiswerken
• Heeze - Bij Kapelstraat 25 - Toegangshek
• Heeze - Boschlaan 10 - Tuinmanswoning
• Heeze - Boschlaan 20 - Dienstwoning
• Heeze - Boschlaan 31 - Jachthuis
• Heeze - Kapelstraat 25 - Kasteel Heeze
• Heeze - Kapelstraat 29 - De Wijnhoeve

Artikelen

• Rijksmonumenten

Hoort bij deze thema's

• Monumenten
• Kastelen, landhuizen en parken

Meer informatie Meer over het monumentenregister en het rechtsgevolg van de aanwijzing tot rijksmonument is te vinden op cultureelerfgoed.nl/monumenten.

Meer over de omvang en reikwijdte van de bescherming van specifiek dit monument is te vinden in Monumenten - Rijksmonumentenregister en de leeswijzer.

---