Deventer - Bergkerkplein 14 - Bergkerk

(12423) monumentenregister Monumentnummer: 12423

Introductie

Tot de Reformatie aan St. Nicolaas gewijde gotische basiliek op het hoogste punt van het Deventer Bergkwartier. Koor en omgang, schip en zijbeuken uit de 15e eeuw. De beide, twee traveeën diepe kapellen aan noord- en zuidzijde (circa 1500) liggen in het verlengde van wat het transept was der romaanse kerk van omstreeks 1200. Van deze romaanse kruisbasiliek resteren o.a. de beide uiterste oostelijke hoeken van het transept; hierin nissen met XIIIa schilderingen, alsmede het westfront met de twee torens (apart beschermd onder rijksmonumentnummer 12416). De wanden zijn ontpleisterd en gesausd, met uitzondering van delen met muurschilderingen bij de restauratie van 1915-1924. De inventaris bestaat uit o.a. een preekstoel (16e eeuw), acht koperen kaarsenkronen (17e eeuw) en vijftien koperen wandluchters. Orgel met hoofdwerk, rugwerk en aangehangen pedaal, in 1843 gemaakt door J.H. Holtgräve.

Voorgevel en torens uit het westen. Foto: Herman Wesselink, 2025

Interieur naar het oosten. Foto: Herman Wesselink, 2025

Kenmerken

Rijksmonument sinds: 02 juli 1968

Bouwactiviteiten

werkzaamheid	van	tot	nauwkeurigheid	toelichting
vervaardiging	1150	1200	globaal	oudste delen, westtorens
wijziging	1400	1500	globaal	schip, dwarsschip, kooromgang, zijkapellen
restauratie	1915	1924	exact

Bouwtypen

bouwtype	toelichting
basilieken	driebeukige basiliek met kooromgang en laag dwarsschip

Bouwstijlen

bouwstijl	zuiverheid	toelichting
Romaans	stijlzuiver	westtorens
Gotiek	stijlzuiver

Ambachten

vakman/organisatie	plaats	beroep	toelichting
Wolter te Riele	Deventer	architect / bouwkundige / constructeur	restauratie 1915-1924

Bronnen en verwijzingen

• Bibliotheek RCE Publicatie(s) over dit rijksmonument
• Monumenten in Nederland (1996-2006) Jan ten Hove, Marieke Knuijt, Chris Kolman, Ben Kooij, Ben Olde Meierink, Ronald Stenvert. Monumenten in Nederland. Overijssel – Deventer (1998), p. 103-104
• Reliwiki
• Voorloopige lijst der Nederlandsche monumenten van geschiedenis en kunst (1908-1933) Voorloopige lijst der Nederlandsche monumenten van geschiedenis en kunst. Deel VII. De provincie Overijssel - Deventer. (1923)
• Wikipedia Sint-Nicolaas- of Bergkerk

Zie ook

Monumenten

• Deventer - Bergkerkplein 14 - Kerktorens

Artikelen

• Rijksmonumenten

Hoort bij deze thema's

• Kerken
• Kerkenvisies
• Religieuze gebouwen
• Monumenten

Beschermd stads- en dorpsgezicht

• Deventer

Begrippen

kerktorens, tufsteen, orgels, schilderingen, kleur en wandluchters

Meer informatie Meer over het monumentenregister en het rechtsgevolg van de aanwijzing tot rijksmonument is te vinden op cultureelerfgoed.nl/monumenten.

Meer over de omvang en reikwijdte van de bescherming van specifiek dit monument is te vinden in Monumenten - Rijksmonumentenregister en de leeswijzer.

---