Ochten - Kerkstraat 1

(14273) monumentenregister Monumentnummer: 14273

Introductie

Grafzerk voor Hendrik van Beynhem, nu bij de kerk van Ochten.

De zerk bij de kerk in het winterzonnetje van 2025.

Historie

Ochten heeft een middeleeuwse oorsprong en vanaf 1303 een parochie met een eigen kerk. In en bij die kerk werd begraven, ook nadat de kerk overging tot de protestantse eredienst. De kerk had een toren van tufsteen, terwijl aan de kerk zelf als gevolg van brand en overstromingen verschillende aanpassingen en vernieuwingen zijn gedaan.

In 1940 lag het dorp aan de zuidzijde van de linie Ochten-De Spees, dat deel uitmaakte van de Grebbelinie. Het dorp werd bij het uitbreken van de oorlog geëvacueerd, maar na de capitulatie konden de inwoners weer terugkeren. In 1944, na operatie Market Garden, kwam Ochten in de vuurlinie te liggen en werd het herhaaldelijk beschoten. Bij de bevrijding stond er nog maar weinig overeind in het dorp. Ook de kerk was geheel vernield. Bij de opruimwerkzaamheden werden een zerk en de kerkklok intact teruggevonden. Deze klok is weer opgenomen in de toren van de huidige kerk en is een rijksmonument. De huidige kerk werd zo'n 200 meter noordelijker gebouwd en toen deze gereed was, werd de zerk hier geplaatst.

Rijksmonument

De zerk is aangewezen, samen met de klok, als enige overblijfselen uit de oude kerk. Het is niet bekend wat er na de aanwijzing met de zerk verder gebeurd is, en of die altijd op dezelfde plek heeft gelegen.

Huidige situatie

De zerk ligt voor de oostmuur, ter hoogte van de noordzijde van de kerk. De hardstenen zerk verkeert in goede conditie en meet 2.40 bij 1.30 meter. Bovenin de zerk is een vierkante cartouche opgenomen met daarin de tekst Anno 1605 op den / 20 dach des maents / aprilis is gestorven / den edelen erent / festen ionker / Hendrick va Beynhem / Ten Appelenborch / wiens siele die Heere / genaedich wil wese. Onder het cartouche bevindt zich een wapen met ridderhelm in een rond vlak. Aan beide zijden bevinden zich kwartierwapens van verschillende families. Onder het wapen is eveneens een cartouche opgenomen, maar zonder tekst. De hier bedoelde Hendrick van Beynhem bewoonde het huis de Appelenburg, gebouwd in het begin van de 15de eeuw, gelegen tussen Ochten en Dodewaard. Het huis is in 1839 afgebroken. Verschillende leden van de familie Van Beynhem waren schepenen in Tiel en daar had de familie ook een huis, met dezelfde naam als bij Ochten.

---

Deze pagina is tot stand gekomen in samenwerking met stichting Dodenakkers.

Bronnen en verwijzingen

• De zerk van de heer Van Beynhem, gefotografeerd in 1954
• Nederlandse Monumenten. De Betuwe; Beaufort, R.FP, de en Berg, M. van den, 1968

Zie ook

Artikelen

• Graftekens van natuursteen

Hoort bij deze thema's

• Begraafplaatsen en grafmonumenten

Specialist(en)

• Leon Bok
• Hendrik Tolboom

Meer informatie Meer over het monumentenregister en het rechtsgevolg van de aanwijzing tot rijksmonument is te vinden op cultureelerfgoed.nl/monumenten.

Meer over de omvang en reikwijdte van de bescherming van specifiek dit monument is te vinden in Monumenten - Rijksmonumentenregister en de leeswijzer.

---