Enschede - Oude Markt 32 - Grote Kerk

(15307) monumentenregister Monumentnummer: 15307

Introductie

Zaalkerk, ontstaan uit een eenbeukige romaanse kerk van rond 1200, waarvan de noordmuur nog grotendeels over is. De laatromaanse toren is apart beschermd onder monumentnummer 15309. In 1480 zuid- en oostwaarts vergroot tot tweebeukige hallenkerk met driezijdig gesloten koor. In 1842 is de kerk verbouwd tot een zaalruimte door het uitbreken van zuilen, bogen en gewelven en het samentrekken van de beide koorsluitingen. Bij herstelling na de brand van 1862 zijn de smalle spitsboogvensters vervangen door brede rondboogvensters. Het geheel is in zandsteen opgetrokken. Er hebben opgravingen plaatsgevonden in 1928. In de muur van de kerk is een stenen zonnewijzer met het jaartal 1836 ingemetseld. In 1892 door de firma Van Dam te Leeuwarden vervaardigd orgel van 39 registers, verdeeld over hoofdwerk, positief, bovenwerk en pedaal. Het instrument is gevat in een houten kas voorzien van een 19e-eeuwse gesneden ornamentatie met klassieke motieven.

De kerk uit het zuiden. Foto: Wikimedia / Mark Ahsmann, 2013 CC BY-SA 3.0

Interieur naar het westen. Foto: beeldbank RCE / A.J. van der Wal, 1990 CC BY-SA 3.0

Kenmerken

Rijksmonument sinds: 06 april 1971

Bouwactiviteiten

werkzaamheid	van	tot	nauwkeurigheid	toelichting
vervaardiging	1200	1200	globaal	oudste delen
uitbreiding	1480	1480	globaal	zijbeuken
verbouwing	1842	1842	exact	verbouwing tot zaalkerk
herstel	1863	1865	exact	herstel na brand, torenspits

Bouwtypen

bouwtype	toelichting
zaalkerken

Bouwstijlen

bouwstijl	zuiverheid	toelichting
Romaans	invloeden	oudste delen, toren
Eclecticisme	invloeden

Ambachten

vakman/organisatie	plaats	beroep	toelichting
B. Looman	Enschede	architect / bouwkundige / constructeur	herstel na brand
Herman Veldhuis	Delft	glazenier	ramen 1928

Bronnen en verwijzingen

• Monumenten in Nederland (1996-2006) Jan ten Hove, Marieke Knuijt, Chris Kolman, Ben Kooij, Ben Olde Meierink, Ronald Stenvert. Monumenten in Nederland. Overijssel – Enschede (1998), p. 135
• Reliwiki
• Voorloopige lijst der Nederlandsche monumenten van geschiedenis en kunst (1908-1933) Voorloopige lijst der Nederlandsche monumenten van geschiedenis en kunst. Deel VII. De provincie Overijssel - Enschede. (1923)
• Wikipedia Grote Kerk (Enschede)

Zie ook

Monumenten

• Enschede - Oude Markt 32 - Kerktoren

Artikelen

• Rijksmonumenten

Hoort bij deze thema's

• Kerken
• Kerkenvisies
• Religieuze gebouwen
• Monumenten

Begrippen

luidklokken, Bentheimer zandsteen, orgels, preekstoelen, kleur, zonnewijzers en herbestemming

Meer informatie Meer over het monumentenregister en het rechtsgevolg van de aanwijzing tot rijksmonument is te vinden op cultureelerfgoed.nl/monumenten.

Meer over de omvang en reikwijdte van de bescherming van specifiek dit monument is te vinden in Monumenten - Rijksmonumentenregister en de leeswijzer.

---