Tzum - Franekerweg 47 - Johanneskerk

(15869) monumentenregister Monumentnummer: 15869

Introductie

Langgerekte zaalkerk met een van oorsprong romaans tufstenen schip, gotisch koor en forse westtoren met een zeer hoge naaldspits uit medio zestiende eeuw, daarmee de op één na hoogste kerktoren in Friesland. In de kerk bevinden zich een preekstoel uit 1699 met achterschot en klankbord, drie koperen kronen en een houten wijzerbord uit 1722 tegen de torenmuur op de kerkzolder. Orgel met hoofdwerk en rugwerk in een kas van G. Stevens uit 1760. Het orgel werd in 1764 door A.A. Hinsz gebouwd met gebruikmaking van enig pijpwerk van Stevens. Klokkenstoel met gelui van drie klokken, waarvan één van G. van Wou, en J. Schonenborch, 1525, diameter 141 cm, en twee moderne klokken.

Afb. 1. Tzum, de Johanneskerk. Foto door Michielverbeek, juni 2017. CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons

Kenmerken

Rijksmonument sinds: 14 december 1971

Bouwactiviteiten

werkzaamheid	van	tot	nauwkeurigheid	toelichting
vervaardiging	1100	1200	globaal	oudste delen, noordmuur
wijziging	1300	1400	globaal	schip en koor
vervaardiging	1548	1548	exact	toren
wijziging	1882	1882	exact	interieur
restauratie	1960	1964	exact
restauratie	2003	2003	exact

Bouwtypen

bouwtype	toelichting
zaalkerken	langwerpige zaalkerk met driezijdig gesloten apsis

Bouwstijlen

bouwstijl	zuiverheid	toelichting
Gotiek	invloeden

Ambachten

vakman	plaats	beroep	toelichting
Cornelis Claesz		architect / bouwkundige / constructeur	toren

Advies omgevings­vergunning

Over dit monument is advies uitgebracht:

• Tzum - Advies 1457357 (24 januari 2024)
• Tzum - Advies 1604043 (15 april 2025)

Adviezen van voor 1 januari 2024 zijn uitgebracht in het kader van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo). Adviezen vanaf 1 januari 2024 zijn uitgebracht in het kader van de Omgevingswet, rijksmonumentenactiviteit.

Bronnen en verwijzingen

• Reliwiki
• Wikimedia
• Wikipedia

Zie ook

Artikelen

• Rijksmonumenten

Hoort bij deze thema's

• Monumenten
• Kerken
• Kerkenvisies
• Religieuze gebouwen
• Begraafplaatsen en grafmonumenten

Begrippen

kerktorens, preekstoelen, orgels, luidklokken en wijzerborden

Meer informatie Meer over het monumentenregister en het rechtsgevolg van de aanwijzing tot rijksmonument is te vinden op cultureelerfgoed.nl/monumenten.

Meer over de omvang en reikwijdte van de bescherming van specifiek dit monument is te vinden in Monumenten - Rijksmonumentenregister en de leeswijzer.

---