Grevenbicht - Tussen Essenstraat en Kuppelkovenderstraat - Joodse begraafplaats

(18280) monumentenregister Monumentnummer: 18280

Introductie

Joodse begraafplaats, gelegen op en rond een Romeinse tumulus.

Gezicht op de tumulus met begraafplaats gezien vanuit het westen.

Zicht vanaf de tumulus richting het westen. Vier van de vijf grafstenen zijn zichtbaar.

Historie

In de vroege 19de eeuw ontstond in Grevenbricht een kleine Joodse gemeenschap die tot 1818 gebruik maakte van de synagoge in Sittard. In dat jaar kon een eigen synagoge worden gebouwd. In 1803 was door de Grevenbichtse Joden al een begraafplaats op een oude Romeinse grafheuvel in gebruik genomen. Elders wordt gesproken over het ontstaan van de begraafplaats in 1700.

Begin twintigste eeuw liep het aantal Joden in Grevenbicht terug en in 1905 werd de Joodse gemeente opgeheven en bij die van Sittard gevoegd.

Er bevinden zich in totaal 13 grafmonumenten op de begraafplaats. Er stand 5 grafmonumenten op de tumulus. en de rest staat aan de oostzijde, waar zich ook het toegangshek bevindt. Het oudste grafmonument stamt uit 1868 en het jongste grafmonument verwijst naar een begrafenis in 1958. Ook is er een gedenksteen voor een echtpaar dat omkwam in de Tweede Wereldoorlog.

Rijksmonument

De tumulus zelf is een archeologisch monument, onder nummer 46212. Die aanwijzing vond vijf jaar na die van de begraafplaats plaats. Hoewel de tumulus nooit onderzocht is, wordt gezien de nabijheid van Romeinse bewoning niet getwijfeld aan de lezing dat het een Romeinse grafheuvel betreft.

Huidige situatie

In 2023 is de begraafplaats opgeknapt in het kader van het project Erfgoed Telt. De grafstenen zijn schoongemaakt en de incomplete beukenhaag rondom de begraafplaats werd aangevuld met een hekwerk met poort. Op 3 september 2023 werd bij de begraafplaats een informatiebord onthuld ter gelegenheid van het afronden van de werkzaamheden.

Plaatselijk staat de begraafplaats bekend als ‘Juddeberg’.

---

Deze pagina is tot stand gekomen in samenwerking met stichting Dodenakkers.

Bronnen en verwijzingen

• Knoors, Jean; Joden te Grevenbicht, in: Historisch Jaarboek voor het Land van Zwentibold, 3 (1982), 65-79.

Zie ook

Artikelen

• Joodse begraafplaatsen in Nederland

Hoort bij deze thema's

• Begraafplaatsen en grafmonumenten

Begrippen

begraafplaatsen

Specialist(en)

• Leon Bok

Meer informatie Meer over het monumentenregister en het rechtsgevolg van de aanwijzing tot rijksmonument is te vinden op cultureelerfgoed.nl/monumenten.

Meer over de omvang en reikwijdte van de bescherming van specifiek dit monument is te vinden in Monumenten - Rijksmonumentenregister en de leeswijzer.

---