Groningen - Oude Boteringestraat 24 - Calmershuis

(18632) monumentenregister Monumentnummer: 18632

Introductie

Diep pand met een klokgevel met aanzetkrullen, bestaande uit een kelder, een verhoogde begane grond, een verdieping en een lage, tweede verdieping en een kap. Links voor de toegang een stoep met treden.

Aanleiding voor de bescherming

Het pand is beschermd onder de Monumentenwet 1961.

Kennis

Voor bouwhistorische kennis van dit pand en aangrenzende panden zie A. de Gooijer en P.C. van Traa 'Bouwhistorisch onderzoek van het voormalig Wolters-Noordhoff-Complex' p. 87 - 146 en F.J. van der Waard, Middeleeuwse stenen huizen in de stad Groningen p. 147 - 176 in het bij bronnen genoemde van Boerenerf tot bibliotheek.

Post 65-Actie!-gekraakt

De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed onderzoekt gebouwd en aangelegd Nederland uit de periode 1965-1990. We noemen die periode Post 65. We kijken daarbij naar maatschappelijke ontwikkelingen en de invloed die ze hebben gehad op de vorming van ons land. Dit wordt geïllustreerd aan de hand van zes verhaallijnen. Eén van deze verhaallijnen is Actie! Hierin komt onder andere de kraakbeweging aan de orde. Gekraakte panden waren vaak rijksmonument en dus geen nieuwbouw uit de periode 1965-1990. Eén van deze kraakpanden is dit rijksmonument.

Het monument maakt deel uit van het zogeheten (voormalige) Wolters-Noordhoff-Complex (WNC). In de loop van de 19de en 20ste eeuw was deze uitgeverijcombinatie van steeds meer panden in het blok eigenaar geworden. Vanaf het midden van de jaren 1970 begon deze behuizing echter steeds meer te knellen en men zag om naar een nieuwe locatie voor geschikte nieuwbouw. In 1983 werd het nieuwe pand aan Damsport geopend. De panden aan de Oude Boteringestraat e.o. waren verkocht aan PGGM ( pensioenfonds voor Gezondheid, Geestelijke en Maatschappelijke Belangen) en hoewel er een plan voor sloop en nieuwbouw bestond, stonden ze voorlopig leeg. In 1985 werden de eerste huizen gekraakt en dit resulteerde uiteindelijk in een waar krakersbolwerk van een twintigtal panden. Er wordt niet alleen gewoond, ook zijn er tal van alternatieve bedrijfjes en creatieve ruimten zoals een kraakcafé, 'volxkeuken Salmonella', een vrouwencafé, een bibliotheek, platenzaak, piratenradio, repetitieruimte en een 'konsertzaal'. Het complex werd een bekend en vertrouwd gezicht in de Groningse binnenstad.

Ondertussen hadden PGGM en de gemeente overeenstemming bereikt over de sloop en nieuwbouw van een bibliotheek. Na een weinig geslaagde poging tot overleg met de krakers om hun te bewegen de panden vrijwillig te ontruimen, besloot de gemeente tot ontruiming over te gaan. Deze begon op 26 mei 1990 en is uitgelopen op een ware veldslag. De volgende ochtend besloten de krakers hun verzet op te geven. Het gehele complex werd daarop ontruimd en direct daarna werd begonnen met de afbraak. Voor de kraakgeschiedenis zie: Een aantal bewonersters en gebruikersters (Sic), 'Een levend WNC (1985-1990)' p. 65 - 85 in het bij bronnen genoemde van Boerenerf tot bibliotheek.

Andere monumenten

Tot het WNC behoorden ook de rijksmonumenten Oude Boteringestraat 12 (rijksmonument 18629) en 14 (rijksmonument 18630).

Bronnen en verwijzingen

Zie ook

Monumenten

Artikelen

Rijksmonumenten - Post 65 - Kraakpanden
Rijksmonumenten - Canonvenster 23 - Slavernij (pagina bestaat niet)

Hoort bij deze thema's

Monumenten

Beschermd stads- en dorpsgezicht

Groningen

Begrippen

klokgevels en Barok

Meer informatie Meer over het monumentenregister en het rechtsgevolg van de aanwijzing tot rijksmonument is te vinden op cultureelerfgoed.nl/monumenten.

Meer over de omvang en reikwijdte van de bescherming van specifiek dit monument is te vinden in Monumenten - Rijksmonumentenregister en de leeswijzer.

Verbeteringen, vragen of opmerkingen?Geef een inhoudelijke verbetering door, stel een vraag of maak een opmerking via het contactformulier.