Hinnaard - Sassingawei 3
Monumentnummer: 21535
Introductie
Kerkhof met gesloten klokkenhuis.
Historie
Het plaatsje Hennaard of Hinnaard werd al eind 12de eeuw genoemd. In het dorp werd in de middeleeuwen recht gesproken voor de grietenij Hennaarderadeel. In de 13de eeuw of eerder is hier een kerk gebouwd met een zadeldaktoren. De kerk was niet erg groot en stond op een kerkhof met een totale grootte van 1.330 m2. Getuige een bewaarde gevelsteen werd de kerk in 1731 hersteld, maar het onderhoud was te veel voor de weinige inwoners van het dorp. In 1862 werd de kerk gesloopt en toen niet veel later ook de toren verdween, werden de gevelsteen en klok behouden. In 1870 werd ter hoogte van de oude toren een klokkenstoel opgetrokken waarin de klok uit de 13de of 14de eeuw werd teruggehangen. Bijzonder aan de klokkentoren is dat deze geheel gesloten is, een van de slechts vier gevallen in Fryslân. Bij de restauratie van het klokkenhuis in 1993 werd deze geheel afgebroken. Daarbij bleek het huis deels op de oude torenfundering te staan. Omdat het klokkenhuis niet geheel die oude fundering volgde was het gaan verzakken. Na afdekking van de oude resten is het huis gefundeerd op een betonplaat. Bij de herbouw zijn de oude kloostermoppen gebruikt en zoveel ook andere onderdelen die nog bruikbaar waren.
Op het kerkhof bleven een aantal grote zerken uit de kerk achter, waaronder twee voor de familie Van Roorda, gelegen op een grafkelder. Tegen deze zerken ligt nog een kleinere zerk, maar die is geheel onleesbaar. De zerken dateren uit de 16e en 17de eeuw. De familie Van Roorda bewoonde de Sassingastins die in de 18de eeuw werd afgebroken.
Rijksmonument
Al in de Voorlopige lijst werd het kerkhof genoemd. De omschrijving verschilde in 1930 niet zoveel van die van vandaag: "Houten klokkentorentje (XIX a?) op steenen voet, waarin: klok (XIII?) zonder opschrift. Op het kerkhof eenige zerken (XVII en XVIII)." Op grond van deze omschrijving en het belang van de klok, een van de oudste van Fryslân, is de klokkenstoel en het kerkhof in 1971 aangewezen als rijksmonument. De terp is aangemerkt als een terrein van zeer hoge archeologische waarde, met een datering die teruggaat tot de IJzertijd. De grafmonumenten op zich, behalve de oude zerken, zijn niet beschermd.
Huidige situatie
Het kerkhof is vandaag de dag omgeven met een beukenhaag en een zoom van lindebomen. Laat in de 19de eeuw is aan de oostzijde de Sassingaweg aangelegd die het dorp ontsluit. Aan de zuid- en westzijde van het kerkhof staan enkele huizen en naar de noordzijde sluit het kerkhof aan op het open weidelandschap rond Hinnaard. Het kerkhof kent twee ingangen, beide afgesloten met een houten hekwerk. Er wordt nog steeds begraven op het kerkhof en de meeste grafmonumenten staan aan de noord- of zuidzijde. De ruimte in het midden, rond de zerken wordt vooralsnog niet gebruikt waardoor binnen de contour van de voormalige kerk nauwelijks begraven wordt. Zoals op veel van dit soort kerkhoven begint langzamerhand het beeld van de grafcultuur te veranderen. Dat komt doordat moderne grafmonumenten van een ander materiaal zijn vervaardigd dan de oude en ook de vormgeving weinig typerend meer is. Ook valt op dat ten opzichte van ruim een halve eeuw geleden er nu meer grafmonumenten aanwezig zijn dan toen.
Tot op de dag van vandaag wordt de klok dagelijks geluid, wel met een automatische installatie. Bij begrafenissen en tijdens de jaarwisseling luidt men de klok ook.
Deze pagina is tot stand gekomen in samenwerking met stichting Dodenakkers.
Bronnen en verwijzingen
Zie ook
ArtikelenHoort bij deze thema's Begrippenkerkhoven, klokkenhuizen en zerken
Specialist(en)Meer informatie Meer over het monumentenregister en het rechtsgevolg van de aanwijzing tot rijksmonument is te vinden op cultureelerfgoed.nl/monumenten.
Meer over de omvang en reikwijdte van de bescherming van specifiek dit monument is te vinden in Monumenten - Rijksmonumentenregister en de leeswijzer.Deze pagina is voor het laatst bewerkt op 3 apr 2025 om 02:01.