Hoorn - Stationsplein 1 - Station Hoorn

(22576) monumentenregister Monumentnummer: 22576

Introductie

Het station van Hoorn werd gebouwd in de periode 1882-1883 in opdracht van de Maatschappij tot Exploitatie van Staatsspoorwegen. Het neorenaissanceontwerp is mogelijk van architect M.A. Wadenoyen. Het station is gelegen aan de spoorlijn Zaandam-Hoorn. Deze werd op 20 mei 1884 geopend en op 6 juni 1885 verlengd naar Enkhuizen.

Station Hoorn. Foto door Dolfy, CC BY 3.0 via Wikimedia Commons

Kenmerken

Rijksmonument sinds: 02 december 1975

Bouwactiviteiten

werkzaamheid	van	tot	nauwkeurigheid	toelichting
vervaardiging	1882	1883	exact
wijziging	1960	1970	globaal	Versieringen verdwijenen.
restauratie	1990	1990	exact	Terug naar de oude staat met moderne twist.

Bouwtypen

bouwtype	toelichting
stationsgebouwen

Bouwstijlen

bouwstijl	zuiverheid	toelichting
neorenaissance	stijlzuiver

Ambachten

vakman/organisatie	plaats	beroep	toelichting
Marinus Antoine van Wadenoijen		architect / bouwkundige / constructeur	Mogelijks

Architectuur

Station Hoorn ligt even buiten het stadscentrum, aan de rand van de oude vesting. Een park vormt nu een afscheiding tussen het Stationsplein en de binnenstad. Het forse gebouw bestaat uit een rijk uitgevoerd hoger middengedeelte met middenrisaliet en drie licht vooruitstekende ingangstraveeën. De twee langgerekte zijvleugels dragen op de kop onder een fronton de stationsnaam. Deze opzet vertoont grote overeenkomsten met de standaardstations van de derde klasse van de Staatsspoorwegen, zoals toegepast in plaatsen als Purmerend, Workum, Appingedam, Sneek en Gorinchem. Het station van Hoorn is echter veel decoratiever uitgevoerd. Het is rijk versierd met pilasters, frontons, pinakels, obelisken en windrozen op het dak van het hoofdgebouw. Ook het interieur had veel decoraties. In de stationsrestauratie zijn nog restanten te zien van de wandversieringen en het cassetteplafond. De overkapping op het perron wordt gedragen door gietijzeren dragers.

Met alle decoraties lijkt in station Hoorn te worden teruggegrepen op het roemrijke verleden van de stad Hoorn. De neorenaissanceopzet hoort bij de fase waarin de Staatsspoorwegen niet langer de buitenlandse rondbogenstijl voor stations bleef kopiëren, maar zocht naar een in Nederland meer gepaste vormgeving.

Verbouwingen

Net als veel andere stationsgebouwen, verdwijnen in de jaren ’60 ook in Hoorn veel versieringen. Ook de vier dakkapellen op het middeldeel zijn hierbij verwijderd.

In de jaren ’80 begint de renovatie van het monumentale gebouw. In 1990 is het gebouw van buiten zoveel mogelijk teruggebracht in de originele staat. Zo keren verdwenen versieringen juist terug. Op het middendeel komen weer vier dakkapellen, nu in vereenvoudigde vorm. Het krappe interieur met vele kleine ruimtes is compleet vernieuwd. Hierbij verdwijnen vrijwel alle wanden. Alleen waardevolle elementen, als het cassetteplafond in de oorspronkelijke stationsrestauratie, blijven behouden. Naast een ruime hal met vier loketten, komen er nieuwe ruimtes voor winkels en een restaurant.

Bronnen en verwijzingen

• Beeldbank RCE 17824-99748
• Bibliotheek RCE Publicatie(s) over dit rijksmonument
• Martijn van Vulpen Hoorn
• Monumenten in Nederland (1996-2006) Saskia van Ginkel-Meester, Chris Kolman, Ronald Rommes, Elisabeth Stades-Vischer, Ronald Stenvert. Monumenten in Nederland. Noord-Holland – Hoorn (2006), p. 392
• Spoorbeeld Station Hoorn
• Wikipedia Station Hoorn

Zie ook

Artikelen

• Rijksmonumenten

Hoort bij deze thema's

• Monumenten

Beschermd stads- en dorpsgezicht

• Hoorn Uitbreiding

Meer informatie Meer over het monumentenregister en het rechtsgevolg van de aanwijzing tot rijksmonument is te vinden op cultureelerfgoed.nl/monumenten.

Meer over de omvang en reikwijdte van de bescherming van specifiek dit monument is te vinden in Monumenten - Rijksmonumentenregister en de leeswijzer.

---