Neeritter - Molenstraat 2 - Sint Lambertuskerk

(22863) monumentenregister Monumentnummer: 22863

Introductie

Centraal in het dorp temidden van een kerkhof gelegen drieschepige, pseudobasilicale gotische kerk met romaanse westtoren en sacristie. De bovenbouw van de toren stamt uit 1842.

Orgel

Het tweemanuaals orgel met loos balustradepositief staat niet enkel op het imposante orgelbalkon, maar maakt ook integraal deel uit van de rijkversierde, gesloten borstwering. Volgens bronnen bezat de kerk al in 1845 een orgel waarover echter weinig bekend is. De kas en een deel van het pijpwerk van deze voorloper zijn bij de bouw door Pereboom en Leijser vermoedelijk hergebruikt. Het verklaart de verbijzondering van dit door de bouwers vaak toegepaste vijfdelige orgelfront - hoge middentoren, twee lage zijtorens verbonden door brede, aflopende tussenvelden - naar het zogenaamde Luikse type met het genoemde rugpositief. De ingesnoerde onderkas draagt lijstwerk dat de met acanthusbladeren versierde torenconsoles volgt.

Het fraaie positief heeft twee zijtorens met daartussen een breed middenveld met gebogen versierde lijst. Zowel de labia in de torens als het middendeel hebben naar het midden het verloop van een omgekeerde V.

Ook de versiering van de orgelkas is over de gehele linie rijk. Zo zijn er lijsten van houtsnijwerk, zowel in de boven- als de onderkas waar gekoppelde voluten uitgroeien tot plantenornamenten en sober bladwerk. De vleugelstukken bestaan uit linten en kwasten met muziekinstrumenten. De vier zijtorens dragen musicerende putti. Ook de balustrade draagt fraai houtsnijwerk met instrumenten en muziekboeken tussen rocailles. Genoemde vormelement maakt een datering rond 1760 aannemelijk. Qua vormentaal is het snijwerk van het positief sterk verwant aan dat van de balustrade. Vier zuilen met samengestelde kapitelen dragen de gaanderij. Het hoofdgestel met tandlijst volgt de golvende rondingen van de borstwering. Hoewel knap samengesteld, lijken de onder- en bovenbouw van de galerij uit verschillende dezelfde bouwtijden te stammen.

Hoe om te gaan met historisch waardevolle orgels?

Een historisch orgel is een waardevol en kwetsbaar instrument. Ook relatief eenvoudige of gangbare onderhoudswerkzaamheden aan een (kerk)gebouw kunnen het orgel ernstige schade toebrengen.

Gaat u binnenkort verbouwen of wordt de kerk, kapel of andere locatie waar het orgel staat geschilderd of gerenoveerd, schakel dan zo spoedig mogelijk een orgeladviseur in of vraag advies bij de orgelspecialist van de RCE. U kunt contact opnemen via info@cultureelerfgoed.nl.

Zie ook: Orgels in Nederland

Bronnen en verwijzingen

Het Historische Orgel, in Nederland, 1858 - 1865 , Utrecht/Antwerpen, NIVO 2010. p. 265 - 267
Kerkgebouwen in Limburg Lambertus
Monumenten in Nederland, Limburg, R, Stenvert et al, Rijksdienst voor de Monumentenzorg/Waanders, Zeist/Zwolle 2003, p. 273 - 274
Orgelnieuws Orgel Neeritter
Reliwiki Lambertus
Wikipedia Pereboom & Leijser
Wikipedia Vermeulen (bedrijf)
Wikipedia Verschueren (orgelbouwers)
Wikipedia Flentrop
Wikipedia Sint Lambertuskerk

Zie ook

Artikelen

Hoort bij deze thema's

Begrippen

Romaans, Gotiek, Neobarok en orgels

Meer informatie Meer over het monumentenregister en het rechtsgevolg van de aanwijzing tot rijksmonument is te vinden op cultureelerfgoed.nl/monumenten.

Meer over de omvang en reikwijdte van de bescherming van specifiek dit monument is te vinden in Monumenten - Rijksmonumentenregister en de leeswijzer.

Verbeteringen, vragen of opmerkingen?Geef een inhoudelijke verbetering door, stel een vraag of maak een opmerking via het contactformulier.