Garrelsweer - Stadsweg bij 31

(26268) monumentenregister Monumentnummer: 26268

Introductie

Kerkhof van de hervormde kerk. Op het kerkhof een aantal 17e en 18e-eeuwse zerken voor het geslacht Tammen.

De oude zerken liggen tussen een aantal jongere grafmonumenten.

Historie

De kleine zaalkerk aan de rand van het kerkhof bevatte lang een klok uit 1695, vermoedelijk afkomstig uit de 13de-eeuwe voorganger van deze kerk die in 1912 gesloopt is.

Het kerkhof ligt ten westen van de kerk en is door een pad verdeeld in twee delen. De grafmonumenten liggen en staan aaneengesloten zonder ruimte tussen de graven. De graven langs het Kerkepad hebben vaak geen grafmonumenten meer. De meeste grafmonumenten op het kerkhof zijn uit de twintigste eeuw met enkele grafmonumenten nog uit het eind van de 19de eeuw. Qua grafcultuur passen de grafmonumenten binnen de Groningse grafcultuur.

Meest bijzonder zijn een aantal zerken uit de 17de en 18de eeuw, afkomstig uit de gesloopte kerk. Doordat lange tijd over de zerken is gelopen zijn de grafstenen enigszins versleten. Het oudste grafmonument betreft een hardstenen zerk voor Sicco Tammen en zijn twee jonggestorven zoontjes Johan en Tammo Tammen, overleden in respectievelijk 1630, 1627 en 1629. A° 1630, DEN 17 JANUARY, IS DE ERENTF. ENDE ARFGESETEN SICCO TAMMEN, THO GARRELTSWEHR, LOPPERSUM ENDE WYRDUM HOEVELINCK, CHRISTLICK ENTSLAPEN. Het grafmonument bevat een gehelmd familiewapen.

Ook ligt hier de zerk voor Aeltine Rufelaert, echtgenoot van Sicco Tammen en overleden in 1644.

Rijksmonument

‘Eenige zerken’ op het kerkhof, specifiek die voor Sicco Tammen en zijn vrouw, zijn in 1933 opgenomen in de Voorlopige lijst der Nederlandsche monumenten van geschiedenis en kunst. In 1973 werd het kerkhof als geheel aangewezen en werden de grafzerken uit de 17de en 18de eeuw specifiek benoemd.

Bij dit monument was ook een oude klok in de toren opgenomen. Deze klok is echter in 2013 verplaatst naar de Gereformeerde kerk in Garrelsweer. In de oude toren mocht de klok niet meer gebruikt worden vanwege mogelijk instortingsgevaar van de kerk.

In 2001 zijn ook de kerk en de consistorie aangewezen als rijksmonument, samen in een complex: 517357. Opvallend is dat het kerkhof niet bij het complex is opgenomen.

Huidige situatie

Bij eerdere inventarisaties werd nog een enkele zerk meer aangetroffen, anno 2025 betreft het drie zerken uit de 17de eeuw, één zerk uit de 18de eeuw en één zerk uit begin 19de eeuw. Eén zerk is ongedateerd.

Sinds 2014 zijn vrijwilligers actief op de begraafplaats met het klein onderhoud van oude grafmonumenten.

---

Deze pagina is tot stand gekomen in samenwerking met stichting Dodenakkers.

Bronnen en verwijzingen

• Garrelsweer Groninger gedenkwaardigheden

Zie ook

Hoort bij deze thema's

• Begraafplaatsen en grafmonumenten

Begrippen

kerkhoven en grafmonumenten

Specialist(en)

• Leon Bok

Meer informatie Meer over het monumentenregister en het rechtsgevolg van de aanwijzing tot rijksmonument is te vinden op cultureelerfgoed.nl/monumenten.

Meer over de omvang en reikwijdte van de bescherming van specifiek dit monument is te vinden in Monumenten - Rijksmonumentenregister en de leeswijzer.

---