Maastricht - Cellebroedersstraat 4 - Cellebroederskapel

(26947) monumentenregister Monumentnummer: 26947

Introductie

Voormalige Cellebroederskapel.

Kapel

De laatgotische, mergelstenen kapel met rood geschilderde gevels en rijke venstertraceringen maakt deel uit van het voormalige Cellebroedersklooster dat in het midden van de zestiende eeuw werd gebouwd. Van dit klooster rest nog een deel van de kloostergang die bestaat uit een mergelstenen onderbouw met uitkragende verdieping in vakwerkbouw. Een poort in de Brusselsestraat 58 geeft toegang tot de Cellebroedersgang waar de kapel zich bevindt. Het driezijdig gesloten zaalkerkje heeft een dakruiter. De kapel is niet in één keer gebouwd, maar kent meerdere bouwfasen. De westelijke topgevel stamt uit 1705 - '06.

Orgel

Het eenklaviers, éénmanuaals mechanisch sleepladenorgel heeft een roerige historie. Oorspronkelijk gebouwd voor de Monulphus en Gundulphuskerk te Berg en Terblijt, is het 1935 overgebracht naar het Wittevrouwenklooster in Maastricht-Scharn om vervolgens in 1970 na restauratie door Verschueren domicilie te vinden in de Cellebroederskapel. Voor of na elke verhuizing vinden werkzaamheden plaats aan het orgel. In 1969 tenslotte vindt een reconstructie naar de vermeende oorspronkelijke toestand plaats. Daarbij vernieuwd Verschueren de windvoorziening en het pijpwerk en verplaatst klaviatuur naar de voorzijde met gebruikmaking van een oud klavier dat van elders afkomstig was.

De sobere onderkas is versierd met een drietal panelen afgezet met witte biezen, zijn verticaal naast respectievelijk horizontaal onder het klavier geplaatst. De bovenkas heeft een sobere vijfdelige opbouw van ronde middentoren die met vlakke aflopende tussenpanelen is verbonden met de hoekige zijtorens aan weerszijden. De kroonlijst en het lijstwerk van de consoles onder de torens golft mee met de genoemde vorm van de torens.

De versiering bestraat uit vazen, voluten, bladwerk en cornucopia. De fraaie vleugelstukken bestaan uit langgerekte acanthusbladeren met engelenkopjes die in vleugels zijn gevat. Ook consoles dragen een decoratie van acanthusblad. Hun vormentaal doet vermoeden dat een deel van de genoemde versieringen uit de late negentiende eeuw stamt.

Hoe om te gaan met historisch waardevolle orgels?

Een historisch orgel is een waardevol en kwetsbaar instrument. Ook relatief eenvoudige of gangbare onderhoudswerkzaamheden aan een (kerk)gebouw kunnen het orgel ernstige schade toebrengen.

Gaat u binnenkort verbouwen of wordt de kerk, kapel of andere locatie waar het orgel staat geschilderd of gerenoveerd, schakel dan zo spoedig mogelijk een orgeladviseur in of vraag advies bij de orgelspecialist van de RCE. U kunt contact opnemen via info@cultureelerfgoed.nl.

Zie ook: Orgels in Nederland

Bronnen en verwijzingen

De Orgelsite Maastricht, Cellebroederskapel
De Orgelsite Gebroeders Franssen
Het Historische Orgel, in Nederland, 1790 - 1818, Utrecht/Antwerpen, NIVO 2010. p. 94 - 95
Kerkgebouwen in Limburg Voormalige Cellebroederskapel
Reliwiki Cellebroederskapel
Wikipedia Pereboom & Leijser
Wikipedia Cellebroedersklooster (Maastricht)
Wikipedia Verschueren (orgelbouwers)
Wikipedia Wittevrouwenklooster (Maastricht)
Wikipedia Joseph Binvignat

Zie ook

Artikelen

Hoort bij deze thema's

Begrippen

kloosters, kapellen (gebouw), Romaans, Neoromaans, Barok en orgels

Meer informatie Meer over het monumentenregister en het rechtsgevolg van de aanwijzing tot rijksmonument is te vinden op cultureelerfgoed.nl/monumenten.

Meer over de omvang en reikwijdte van de bescherming van specifiek dit monument is te vinden in Monumenten - Rijksmonumentenregister en de leeswijzer.

Verbeteringen, vragen of opmerkingen?Geef een inhoudelijke verbetering door, stel een vraag of maak een opmerking via het contactformulier.