Maastricht - Markt 78 - Stadhuis

(27382) monumentenregister Monumentnummer: 27382

Introductie

Het stadhuis vormt de trots van Maastricht met zijn historische interieurs, schilderijen en voorwerpen gebruikt bij stedelijke ceremonieën. Het is een ontwerp van Pieter Post, gebouwd in de stijl van het Hollands classicisme, en vormt de markantste getuigenis van de Hollandse invloed in Maastricht.

Auteur: Servé Minis

Deze tekst is afkomstig van de niet meer bestaande website Monumentale Interieurs (monumentaleinterieurs.nl) en dateert uit circa 2019. Het platform Monumentale Interieurs was onderdeel van het Programma Interieurs (2015-2019) van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Heeft u aanvullingen of verbeteringen? U kunt op deze kennisbank reageren via het reactieformulier.

Tweeherig bestuur

Op 1 juni 1632 vertrekt Frederik Hendrik met zijn leger vanaf de Mookerhei langs de Maas naar het zuiden. De Maasveldtocht eindigt bij Maastricht, dat na een beleg van 75 dagen op de Spanjaarden wordt veroverd. De Staten-Generaal delen voortaan het bestuur over de stad met de prins-bisschop van Luik. Maastricht wordt daardoor de meest zuidelijke stad van de Hollandse Republiek. De interieurs in het stadhuis dateren overwegend uit de 1ste helft van de 18de eeuw en weerspiegelen de tweeherigheid van het stadsbestuur, waarbij de Luikse en Hollandse stijlen zijn versmolten tot een harmonieus geheel.

Onwankelbaar blok

Het stadhuis staat sinds 1664 als een onwankelbaar blok midden op het marktplein en staat zo ook symbool voor een standvastig en resoluut stadsbestuur. In 1666 wordt de galerij met bronzen balusterzuilen rond het Plein toegevoegd en vindt de montage van het houten kruisgewelf in de hal plaats. De beschildering van dit kruisgewelf en van het aangrenzende koepelgewelf wordt een jaar later opgedragen aan de Haagse schilder Theodoor van der Schuer (1671).

Renovatiecampagne

De inrichting van de vertrekken op de hoofdverdieping ondergaat in 1735-1738 een opmerkelijke transformatie: de sobere 17de-eeuwse aankleding en inrichting worden vervangen door rijke pronkinterieurs in régencestijl. De Staatse burgemeester Godaert van Slijpe is verantwoordelijk voor deze renovatiecampagne. Hij laat de meeste vertrekken voorzien van stucwerkplafonds door Tomaso Vasalli en zijn medewerkers.

De vernieuwing blijft beperkt tot de meer representatieve vergaderruimtes in de 4 hoeken van het gebouw: de burgemeesterskamer, de raadzaal en de schepenkamers van de beide hooggerechten. Al deze vertrekken bezitten nog de oorspronkelijke schoorsteenstukken van Theodoor van der Schuer en van de Luikse schilder Edmond Plumier.

De Prinsenkamer en de secretariskamer liften mee in deze vernieuwingscampagne. Burgemeester Van Slijpe koopt 2 tapijtseries aan in Brussel en Oudenaarden en voor de burgemeesterskamer verwerft hij in 1737 in Den Haag een goudleerbehang dat beschilderd is met chinoiserieën naar prenten van Pieter Schenk. Deze wandbespanning is waarschijnlijk in Londen vervaardigd.

Meubilering

In de 19de eeuw verdwijnt de oorspronkelijke meubilering uit de representatieve vertrekken, maar halverwege de 20ste eeuw, in de aanloop naar het 300-jarig bestaan van het stadhuis, wordt dit gemis gecompenseerd door de vertrekken opnieuw met 18de-eeuwse meubels in te richten. Van de oorspronkelijke inrichting zijn de burgemeestersportretten en de ceremoniële burgemeesterszwaarden aanwezig. Ook 18 tinnen stadskannen zijn bewaard gebleven. Ze zijn rond 1700 door de Maastrichtse tinnengieter Willem Adolphi vervaardigd. De wijnkannen hebben een ceremoniële betekenis. Bij belangrijke ontvangsten werden ze door de stadsbodes in processie voor de burgemeesters uit gedragen en aan de gasten aangeboden. In de collegekamer bevinden zich nog 2 geelkoperen collectebussen met de tekst: ‘Voor den armen’.

Europese allure

Het Maastrichtse stadhuis is een belangrijke icoon in de stad en al meer dan 350 jaar het brandpunt van het stedelijk bestuur. Van grote betekenis zijn de oorspronkelijke interieurs met Vlaamse wandtapijten, goudleer uit Engeland, stucplafonds van Italiaanse makelij en Luikse meubels. De interieurdecoraties vormen samen met de burgemeestersportretten, stadskannen en overige inrichting een historisch gegroeid interieurensemble van Europese allure.

Bronnen en verwijzingen

Bibliotheek RCE Heer, A.R.E. de & S.E. Minis (1985). Een seer magnifick Stadthuys. Tien studies over de bouwen de inrichting van het stadhuis te Maastricht. Delft: Delftsche Uitgevers Maatschappij
Minis, S.E. (2014). Cultuurhistorische inventarisatie en waardestelling interieurs Stadhuis Maastricht. Maastricht: gemeente Maastricht
Zicht Op Maastricht

Zie ook

Artikelen

Hoort bij deze thema's

Meer informatie Meer over het monumentenregister en het rechtsgevolg van de aanwijzing tot rijksmonument is te vinden op cultureelerfgoed.nl/monumenten.

Meer over de omvang en reikwijdte van de bescherming van specifiek dit monument is te vinden in Monumenten - Rijksmonumentenregister en de leeswijzer.

Verbeteringen, vragen of opmerkingen?Geef een inhoudelijke verbetering door, stel een vraag of maak een opmerking via het contactformulier.