Meerssen - Gansbaan 7 - Leopoldskerkje


(28445) monumentenregister Monumentnummer: 28445



Introductie

In het centrum van Meerssen onder de rook van de basiliek en nabij de Markt gelegen bakstenen zaalkerk met dakruiter. Buiten gebruik gesteld. Inmiddels heeft het een culturele bestemming. Het voormalige kerkje is één van de twee nog bestaande zgn. Leopoldskerkjes in Zuid-Limburg.
Foto van het kerkje op een verhoogd terrein met twee geparkeerde auto's in de voorgrond.
Leopoldskerkje. Foto door Romaine, CC0, via Wikimedia Commons
Foto van het witte orgel in de kerk. In de voorgrond staan houten kerkbankjes.
Het orgel. Foto door Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, CC BY 4.0 via Wikimedia Commons



Kerk

Met de schenking van een eigen kerkgebouw aan de protestanten beeindigt Koning Leopold I het zogenaamde simultaneum: het gebruik van de Proosdijkerk voor zowel de katholieke als protestantse eredienst dat na de Reformatie zijn intrede had gedaan en voor een hoop wrevel zorgde. De kerken van Meerssen en ook Beek, Gulpen en Heerlen, in 1936 verordonneerd per K.B., staan daarom te boek als 'Leopoldskerkjes'.

Orgel

Adam Binvignat bouwt voor de kerk een orgel dat al in 1877 wordt vervangen door een harmonium. De kas blijft echter behouden. In 1960 herplaatst de firma Bernard Koch uit Apeldoorn het orgel uit de kerk van Grijpskerk zonder het pedaal, in Meerssen achter het bestaande, oude front.

Dit sobere, elegante front is meegeschilderd met het kleurenschema van het interieur: een zacht liliagrijs, witte panelen en vergulde details. Het maakt onlosmakelijk deel uit van de balustrade van het orgelbalkon. De hoge, brede middentoren bestaat uit drie zijden. De beide aflopende velden aan weerszijden hebben verhoogde frontstokken en eindigen in brede stijlen met sobere, slanke langgerekte voluten sleutelstukken. De blinderingen van de pijpen in de toren bestaat uit gelobd lijstwerk. Een forse kap bekroond het geheel, de stijlen dragen vazen.


Hoe om te gaan met historisch waardevolle orgels?

Een historisch orgel is een waardevol en kwetsbaar instrument. Ook relatief eenvoudige of gangbare onderhoudswerkzaamheden aan een (kerk)gebouw kunnen het orgel ernstige schade toebrengen.

Gaat u binnenkort verbouwen of wordt de kerk, kapel of andere locatie waar het orgel staat geschilderd of gerenoveerd, schakel dan zo spoedig mogelijk een orgeladviseur in of vraag advies bij de orgelspecialist van de RCE. U kunt contact opnemen via info@cultureelerfgoed.nl.

Zie ook: Orgels in Nederland




Bronnen en verwijzingen

  • De Orgelsite Bernard Koch (orgelbouwer)
  • Het Historische Orgel, in Nederland, 1819 - 1840 , Utrecht/Antwerpen, NIVO 2010. p. 360 - 361
  • Kerkgebouwen in Limburg Leopoldskerkje
  • Monumenten in Nederland, Limburg, R, Stenvert et all, Rijksdienst voor de Monumentenzorg/Waanders, Zeist/Zwolle 2003, p. 258 - 259
  • Reliwiki Leopoldskerkje
  • Wikipedia Joseph Binvignat
  • Wikipedia Leopoldskerkje

Zie ook

ArtikelenHoort bij deze thema's Begrippen

zaalkerken, Neoclassicisme, dakruiters, Nederlandse Hervormde Kerk en herbestemming

Meer informatie Meer over het monumentenregister en het rechtsgevolg van de aanwijzing tot rijksmonument is te vinden op cultureelerfgoed.nl/monumenten.

Meer over de omvang en reikwijdte van de bescherming van specifiek dit monument is te vinden in Monumenten - Rijksmonumentenregister en de leeswijzer.

Verbeteringen, vragen of opmerkingen?Geef een inhoudelijke verbetering door, stel een vraag of maak een opmerking via het contactformulier.




Deze pagina is voor het laatst bewerkt op 12 sep 2025 om 02:14.