Meijel - Raadhuisplein 13 - Sint Nicolaaskerk

(28649) monumentenregister Monumentnummer: 28649

Introductie

De drieschepige hallenkerk met rechtgesloten koor is gebouwd in het oude centrum op de plek van haar middeleeuwse, respectievelijk neogotische voorgangers. De huidige kerk vervangt de in 1944 door oorlogshandelingen verwoeste neogotische kruisbasiliek van architect Van Groenendael. De georiënteerde hallenkerk heeft een hoge westtoren. Erachter en ernaast ligt een begraafplaats. Aan de Kerkstraat tegen het kerkhof staat nog de voormalige noodkerk, die tegenwoordig als bibliotheek in gebruik is.

Orgel

Dit tweemanuaals, mechanisch sleepladenorgel is het Hoofdorgel van de Nicolaaskerk, die nog een niet-rijksbeschermd koororgel bezit. Het initiële orgel werd in de jaren 1862 - '64 door de Gebroeders Franssen gebouwd voor de Sint Servatius in Lieshout. Blijkens de bronnen bevond zich ook in de voorgangers een orgel, het oudste uit 1846, was in 1915 door Vermeulen vervangen door een nieuw exemplaar dat in 1944 bij de verwoesting van de kerk verloren ging. In de opvolgende noodkerk van Meijel plaatste Verschueren zijn Opus 173. Verschueren kreeg vervolgens in 1965 ook de opdracht voor een nieuw Hoofdorgel voor de nieuwbouw van Peutz. Hiervoor zijn de kas, de windlade en een twaalftal stemmen uit het genoemde Franssen-orgel hergebruikt.

Het atelier van de Gebroeders Goossens uit 's-Hertogenbosch tekende voor de zevendelige orgelkas bestaande uit een drietal ronde torens verbonden door tussenvelden met met concave zijvelden. Het rijkversierde bovenfront met gekrulde vleugelstukken staat op een met panelen gedecoreerde, sobere onderkas. Drie forse consoles verbonden door een rijk hoofdgestel dragen de torens die, evenals de tussenvelden, zijn getooid met blinderingen van snijwerk aan de uiteinden en de pijpvoeten. Op de torens en op en vóór de middenvelden staan musicerende engelen, van groot en kleiner formaat. De uitbundige decoratie bestaat verder uit bladslingers en divers bladwerk, ranken, parelkettingen, voluten en cartouches.

Hoe om te gaan met historisch waardevolle orgels?

Een historisch orgel is een waardevol en kwetsbaar instrument. Ook relatief eenvoudige of gangbare onderhoudswerkzaamheden aan een (kerk)gebouw kunnen het orgel ernstige schade toebrengen.

Gaat u binnenkort verbouwen of wordt de kerk, kapel of andere locatie waar het orgel staat geschilderd of gerenoveerd, schakel dan zo spoedig mogelijk een orgeladviseur in of vraag advies bij de orgelspecialist van de RCE. U kunt contact opnemen via info@cultureelerfgoed.nl.

Zie ook: Orgels in Nederland

Bronnen en verwijzingen

De Orgelsite Gebroeders Franssen (orgelbouwers)
De Orgelsite Kerk van de Heilige Nicolaas
Het Historische Orgel, in Nederland, 1858 - 1865 , Utrecht/Antwerpen, NIVO 2010. p. 319 - 321
Kerkgebouwen in Limburg Nicolaas
Monumenten in Nederland, Limburg, R, Stenvert et al, Rijksdienst voor de Monumentenzorg/Waanders, Zeist/Zwolle 2003, p. 260
Reliwiki Nicolaas
Reliwiki Nicolaas 1947-1955
Reliwiki Nicolaas 1835-1901
Reliwiki Nicolaas 1904-1944
Wikipedia Verschueren (orgelbouwers)
Wikipedia Sint Nicolaaskerk
Wikipedia Frits Peutz

Zie ook

Artikelen

Hoort bij deze thema's

Begrippen

Traditionalisme, Neobarok en orgels

Meer informatie Meer over het monumentenregister en het rechtsgevolg van de aanwijzing tot rijksmonument is te vinden op cultureelerfgoed.nl/monumenten.

Meer over de omvang en reikwijdte van de bescherming van specifiek dit monument is te vinden in Monumenten - Rijksmonumentenregister en de leeswijzer.

Verbeteringen, vragen of opmerkingen?Geef een inhoudelijke verbetering door, stel een vraag of maak een opmerking via het contactformulier.