Middelburg - Abdij 8 - Munttoren

(28662) monumentenregister Monumentnummer: 28662

Introductie

De Munttoren of Witte Toren markeert de oostelijke hoek van het Statengebouw, dat ten noorden langs het kloosterhof gelegen is. De poort in de toren verbindt het kloosterhof met het abdijplein. De toren werd in het laatste kwart van de vijftiende eeuw gebouwd in laatgotische stijl. Destijds deed de ruimte boven de poorttoren waarschijnlijk dienst als kapel van de abt, wiens woning direct daarnaast gelegen was.

Munttoren. Foto door Chris06, CC BY 4.0 via Wikimedia Commons

Kenmerken

Rijksmonument sinds: 20 mei 1966

Bouwactiviteiten

werkzaamheid	van	tot	nauwkeurigheid	toelichting
vervaardiging	1475	1500		laatste kwart van de 15de eeuw

Bouwtypen

bouwtype	toelichting
torens (bouwwerk)

Bouwstijlen

bouwstijl	zuiverheid	toelichting
Laat Gotiek

Ambachten

vakman/organisatie	plaats	beroep	toelichting
Johan Adriaan Frederiks		architect / bouwkundige / constructeur

Restauratie

Na eeuwenlang gebruik en ernstig verval in de negentiende eeuw beginnen Pierre Cuypers en Victor de Stuers in 1874 met de ontwikkeling van een restauratieprogramma voor het abdijcomplex. Wanneer de toren wordt aangepakt, herstelt architect J.A. Frederiks het gotische karakter van deze toren en hij brengt een langgerekt siervenster aan in de gevel aan de pleinzijde.

Wederopbouw

In 1940 betekent het bombardement verwoesting voor de abdij, maar de Zeelanders tonen zich veerkrachtig. Al in 1941 werd een bouwhistorisch onderzoek in gang gezet. Hiervoor waren de Utrechtse architectuurhistoricus G.C. Labouchere en architect Th. Haakma Wagenaar aangesteld. Dit is overigens voor het eerst dat in Nederland de term “bouwhistorisch onderzoek” wordt gebezigd. Al in de jaren ’40 begint de restauratie van het abdijcomplex. In 1952 herplaatst architect Henri de Lussanet de la Sablonière de torenspits. Het volgende jaar restaureert hij de torenromp, waarbij hij de aanpassingen van Frederiks uitwist. Deze zouden volgens hem niet historisch zijn. Toen kreeg de toren zijn huidige vorm.

Bronnen en verwijzingen

• Beeldbank Zeeuws Archief Gezicht op het abdijplein te Middelburg, met de abtswoning met kloostergang en gouvernementspoort en de witte toren, 1930-1940
• Beeldbank Zeeuws Archief Gezicht op de muntpoort onder de Witte toren aan het Abdijplein te Middelburg, met de galerij en op de voorgrond een gezelschap, waaronder de commissaris des Konings, 1840-1850
• De Abdij van Middelburg
• Monumenten in Nederland (1996-2006) Piet van Cruyningen, Saskia van Ginkel-Meester, Chris Kolman, Elisabeth Stades-Vischer, Ronald Stenvert. Monumenten in Nederland. Zeeland – Middelburg (2003), p. 161-164
• Voorloopige lijst der Nederlandsche monumenten van geschiedenis en kunst (1908-1933) Voorloopige lijst der Nederlandsche monumenten van geschiedenis en kunst. Deel VI. De provincie Zeeland - Middelburg. (1922)
• Wikimedia Commons Middelburg Munttoren
• Wikipedia Abdij van Middelburg
• Zeeuwse Ankers Abdij van Middelburg

Zie ook

Artikelen

• Rijksmonumenten

Hoort bij deze thema's

• Monumenten

Beschermd stads- en dorpsgezicht

• Middelburg

Meer informatie Meer over het monumentenregister en het rechtsgevolg van de aanwijzing tot rijksmonument is te vinden op cultureelerfgoed.nl/monumenten.

Meer over de omvang en reikwijdte van de bescherming van specifiek dit monument is te vinden in Monumenten - Rijksmonumentenregister en de leeswijzer.

---