Middelburg - Abdij 4 - Kapittelzaal

(28669) monumentenregister Monumentnummer: 28669

Kenmerken

Rijksmonument sinds: 20 mei 1966

Bouwactiviteiten

werkzaamheid	van	tot	nauwkeurigheid	toelichting
vervaardiging	1500	1500	globaal
restauratie	1897	1897	exact
restauratie	1940	1940	globaal

Bouwtypen

bouwtype	toelichting
kapittelhuizen

Ambachten

vakman/organisatie	plaats	beroep	toelichting
Pierre Cuypers		architect / bouwkundige / constructeur
Victor de Stuers		architect / bouwkundige / constructeur
Johan Adriaan Frederiks		architect / bouwkundige / constructeur

Historie

De Kapittelzaal, die ten oosten van het pandhof is gelegen, dateert uit omstreeks 1500. Nog geen honderd jaar later werd de zaal al ingeperkt. De Staten van Zeeland gaven opdracht om een doorgang te creëren waardoor de omvang van de zaal met een derde verminderde. In 1736 werd zelfs besloten om de voormalige Kapittelzaal als stal te gaan gebruiken. In de late negentiende eeuw verdween de stalfunctie. Pierre Cuypers en Victor de Stuers begonnen in 1874 met de ontwikkeling van een restauratieprogramma voor het abdijcomplex. Na een lange periode van verval werd de zaal in 1897 gerestaureerd onder leiding van architect J.A. Frederiks. De gewelven werden in ere hersteld en dichtgemetselde vensters werden heropend en van tracering voorzien.

Verwoesting en wederopbouw

Helaas sloeg in 1940 het bombardement toe. De abdij was zwaar beschadigd, maar de Zeelanders toonden zich veerkrachtig. Al in 1941 werd een bouwhistorisch onderzoek in gang gezet. Hiervoor waren de Utrechtse architectuurhistoricus G.C. Labouchere en architect Th. Haakma Wagenaar aangesteld. Dit is overigens voor het eerst dat in Nederland de term “bouwhistorisch onderzoek” wordt gebezigd. Al in de jaren ’40 begint de wederopbouw van de abdij. De meeste gewelven van de Kapittelzaal waren ingestort en wat resteerde werd ook verwijderd. Het was namelijk leeszaal van de bibliotheek die nu in de Kapittelzaal zou komen. Het bibliotheekarchief op de verdieping vereiste een stevige betonvloer en voldoende hoogte. De betonconstructie werd achter houten tongewelven weggewerkt. De oude harstenen pijler in het midden van de zaal bleef staan om deze gewelven te ondersteunen.

Bronnen en verwijzingen

• Beeldbank RCE 1940 uitgebrande abdij
• Beeldbank RCE Beeldbank RCE 1900 restauratie
• De Abdij van Middelburg
• Encyclopedie van Zeeland Abdij van Middelburg. Gebouwen:
• Monumenten in Nederland: Zeeland
• Wikipedia Abdij van Middelburg
• Zeeuwse Ankers Abdij van Middelburg

Zie ook

Artikelen

• Rijksmonumenten

Hoort bij deze thema's

• Monumenten

Beschermd stads- en dorpsgezicht

• Middelburg

Meer informatie Meer over het monumentenregister en het rechtsgevolg van de aanwijzing tot rijksmonument is te vinden op cultureelerfgoed.nl/monumenten.

Meer over de omvang en reikwijdte van de bescherming van specifiek dit monument is te vinden in Monumenten - Rijksmonumentenregister en de leeswijzer.

---