Middelstum - Concordiaplein 1 - Hippolytuskerk

(29894) monumentenregister Monumentnummer: 29894

Introductie

Hervormde Kerk en toren op omheind kerkhof met hekpalen. De kerk is een eenbeukige gotische kruiskerk uit de vijftiende eeuw. De toren dateert uit 1487, de torenbekroning is zeventiende-eeuws. Eigendom Stichting Oude Groninger Kerken.

Versterkingsopgave

De kennis op deze pagina is (deels) verzameld in het kader van de versterkingsopgave als gevolg van de aardbevingsproblematiek in de provincie Groningen. De Nationaal Coördinator Groningen (NCG) was de opdrachtgever voor deze versterkingsopgave in de periode 2016 t/m 2028.

Totaal omvat de versterkingsopgave ongeveer 360 rijksmonumenten. Deze rijksmonumenten zijn aan de hand van een norm constructief onderzocht op voldoende veiligheid voor de bewoners en gebruikers. De monumenten die constructief niet voldoen aan de norm zijn versterkt. Iedere versterkingsopgave is steeds zo veel mogelijk gecombineerd met een instandhouding-, verduurzamings- en/of herbestemmingsopgave.

Het kerkhof is toegankelijk door een hek tussen twee natuurstenen pijlers met gebeeldhouwde bekroningen met wapens van de borg Nijestein te Zandeweer afkomstig.

De kerk is een eenbeukige kruiskerk die in de loop van de 15e eeuw gebouwd werd en in 1487 van een toren werd voorzien, waarvan de beëindiging in de 17e eeuw vernieuwd werd in de vorm van een vierzijdige kap met open klokkenkoepeltje.

In de noordoosthoek sacristie. Boven de ingang van de toren stichtingssteen met 1487 en herinneringsstenen betreffende herstellingen in 1767 en 1853.

De kerk is geheel overwelfd. Op de derde gewelfkluis van het westen is een voorstelling van Adam en Eva te zien; overige schilderingen in 1897 in het zicht geweest, zijn weer overgewit.

Uit de middeleeuwen dateert verder een memoriesteen in het noordelijke transept voor E. Ornsta, gestorven in 1476. Verder een goed gesneden preekstoel uit 1733 met achterschot en klankbord; koperen doopbekkenarm; bij de preekstoel passend doophek en avondmaalstafel met marmeren blad. Als koorafsluiting een gestoelte met gesneden bekroning 1704.

Alle banken met knoppen op de zijschotten en wangstukken. 18e-eeuws portaal met St. Hippolytus, wapenfiguur van de heerlijkheid; gebeeldhouwde zerk op de grafkelder van de Lewe's en verscheidene zerken. Gedenkbord over de kerkbouw.

In de toren klokkenspel, waarvan 23 klokken gegoten door F. Hemony 1661/62. Speelwerk 1857 Van Oeckelen, buiten gebruik.

Klokkenstoel met luidklok van J. Schonenborch, 1520 (afkomstig uit Garnwerd). Luidklok en carillon zijn in 1997 gerestaureerd. Tweeklaviers orgel uit 1864, gemaakt door P. van Oeckelen.

Boven de ingang in de zuidmuur van de kerk hangt een houten zonnewijzer.

Bronnen en verwijzingen

Muurschilderingen database Pilot project voor de registratie van muurschilderingen in Nederland
RCE kennisdossier (PDF): Bestand:Concordiaplein 1 Middelstum, Rijksmonument, monumentnummer 29894.pdf
Reliwiki
Wikimedia

Zie ook

Monumenten

Middelstum - Kerkpad 25

Artikelen

Hoort bij deze thema's

Begrippen

religieus erfgoed, schilderingen, orgels, kruiskerken, Gotiek en kerktorens

Specialist(en)

Albert Reinstra

Meer informatie Meer over het monumentenregister en het rechtsgevolg van de aanwijzing tot rijksmonument is te vinden op cultureelerfgoed.nl/monumenten.

Meer over de omvang en reikwijdte van de bescherming van specifiek dit monument is te vinden in Monumenten - Rijksmonumentenregister en de leeswijzer.

Verbeteringen, vragen of opmerkingen?Geef een inhoudelijke verbetering door, stel een vraag of maak een opmerking via het contactformulier.