Nieuwolda - Hoofdweg Oost 22 - Boerderij

(30560) monumentenregister Monumentnummer: 30560

Introductie

Boerderij van het late Oldambtster type. Voorhuis als dwarshuis gedekt door schilddak. Ingangspartij omlijst en gevat in een risaliet; op de hoeken hoekpilasters, op de kroonlijst en het deurkalf gietijzeren ornamenten. Gesneden bovenlicht en gietijzeren stoephek.

Afb. 1 Hoofdweg Oost 22. Foto door O. Brinkkemper. Beeldbank RCE, CC BY-SA 3.0

Versterkingsopgave

De kennis op deze pagina is (deels) verzameld in het kader van de versterkingsopgave als gevolg van de aardbevingsproblematiek in de provincie Groningen. De Nationaal Coördinator Groningen (NCG) was de opdrachtgever voor deze versterkingsopgave in de periode 2016 t/m 2028.

Totaal omvat de versterkingsopgave ongeveer 360 rijksmonumenten. Deze rijksmonumenten zijn aan de hand van een norm constructief onderzocht op voldoende veiligheid voor de bewoners en gebruikers. De monumenten die constructief niet voldoen aan de norm zijn versterkt. Iedere versterkingsopgave is steeds zo veel mogelijk gecombineerd met een instandhouding-, verduurzamings- en/of herbestemmingsopgave.

Kennis en Informatie

(bron: Steenhuis Meurs, Cultuurhistorische waarde en aanbeveling Hoofdweg Oost 22, Nieuwolda, 2020)

De boerderij werd omstreeks 1890 gebouwd. De hoofdvorm en de indeling van de boerderij zijn vrijwel onveranderd gebleven. Vermoedelijk is ergens in de eerste helft van de twintigste eeuw de kleine bijschuur gebouwd. Later zijn de grote houten luiken van het voorhuis verwijderd en zijn de achtruitsvensters in het voorhuis vervangen door vensters met met een bovenlicht met glas-in-lood. Het interieur heeft slechts enkele minimale veranderingen ondergaan. In het achterhuis zijn enkele plafonds en vloeren vervangen, evenals de deuren in de hal. Ook is in de keuken een hellingbaan aangelegd. In de kelder zijn verder een aantal houten kolommen vervangen.

Monumentale Waarde

Oldambtsterboerderij uit 1861 of 1890, van het late type met villa-vormig woonhuis onder separate dwarskap. Gaaf bewaarde hoofdvorm en herkenbare indeling / structuur van het interieur van voorhuis met achterhuis (werkhuis) achter de brandmuur en een hoofdschuur. Bijzonder rijk geornamenteerd en zeer gaaf bewaard woonhuis met onder andere fraaie ronde stucwerkornamenten in de gang vv allegorische voorstellingen over de landbouw, de tegelvloer in de gebogen gang van het achterhuis, woonkamers met originele decoraties, bedsteden, de originele zaadzolder met gebinten en kap, vv ramen met geschilderde gordijntjes. Hoofdschuur vv van lemen vloer, dekbalkgebint constructie en kap. Hoofdschuur naar achteren uitgebouwd vlak voor vlak na WOII met terzijde een paardenstal. Paardenstal met oudste onderdelen van de inrichting van belang. Hoofdschuur met typische kenmerken uit het Oldambt met hoge achtergevel waartegen een gebint, evenals een gebint tegen de brandmuur. Kenmerkend zijn ook de windschoren die halfhout verbonden zijn met staander en gebintplaat.

Bronnen en verwijzingen

• Bibliotheek RCE Ozinga, M.D. (1940). De monumenten van geschiedenis en kunst in Oost-Groningen. Den Haag: Rijksuitgeverij dienst van de Nederlandsche staatscourant.
• Bibliotheek RCE Stenvert e.a. (1998). Monumenten in Nederland. Groningen. Zwolle: Waanders Uitgevers.
• Bibliotheek RCE Voorloopige lijst der Nederlandsche monumenten van geschiedenis en kunst. Deel XI. De provincie Groningen (1933). Den Haag: Algemeene Landsdrukkerij.
• RCE kennisdossier (PDF): Bestand:RCE Kennisdossier Nieuwolda 30560 Hoofdweg Oost 22 (boerderij) externe versie.pdf

Zie ook

Artikelen

• Rijksmonumenten
• Rijksmonumenten - Boerderijen, molens en bedrijven
• Aardbevingen - Werkproces versterken erfgoed
• Aardbevingen - Lijst rijksmonumenten

Hoort bij deze thema's

• Monumenten
• Boerderijen
• Aardbevingen in Groningen

Begrippen

Oldambtster boerderijen, dwarshuisboerderijen (Groningen), schilddaken en risalieten

Meer informatie Meer over het monumentenregister en het rechtsgevolg van de aanwijzing tot rijksmonument is te vinden op cultureelerfgoed.nl/monumenten.

Meer over de omvang en reikwijdte van de bescherming van specifiek dit monument is te vinden in Monumenten - Rijksmonumentenregister en de leeswijzer.

---