Oldenzaal - St. Plechelmusplein 4 - Sint Plechelmusbasiliek

(31418) monumentenregister Monumentnummer: 31418

Introductie

Aanvankelijk was dit een romaanse kruisbasiliek van Bentheimer zandsteen, uit de tweede helft der 12e eeuw, opgetrokken volgens het gebonden stelsel met volledige overkluizing van ribloze kruisgewelven. Het gotische koor dateert uit het midden van de 15e eeuw; de gotische zuider zijbeuk uit 1480. De inventaris bestaat uit een orgel, doopvont, preekstoel, zerk, en beeldhouwwerk. Orgel met hoofdwerk, bovenwerk en pedaal, in 1889 gemaakt door J.F. Witte voor de Grote Kerk te Hoorn. Na de sluiting van deze kerk is het in 1970 overgeplaatst naar Oldenzaal. De forse westtoren, ook van Bentheimer zandsteen, is apart beschermd onder monumentnummer 31419. In 1950 is de kerk door paus Pius XII verheven tot Basilica Minor.

De kerk en toren uit het zuidwesten. Foto: beeldbank RCE / A.J. van der Wal, 1967 Foto: CC BY-SA 3.0

Interieur naar het oosten. Foto: beeldbank RCE / G. Scanlan, 1997 CC BY-SA 3.0

Kenmerken

Rijksmonument sinds: 04 november 1965

Bouwactiviteiten

werkzaamheid	van	tot	nauwkeurigheid	toelichting
vervaardiging	1050	1100	globaal	oudste delen, schip, dwarsschip
vervaardiging	1250	1300	globaal	toren
uitbreiding	1400	1500	globaal	zuidbeuk, koor

Bouwtypen

bouwtype	toelichting
hallenkerken	na uitbreiding met zuidbeuk
kruisbasilieken	oudste delen, schip

Bouwstijlen

bouwstijl	zuiverheid	toelichting
Romano-Gotiek	invloeden	toren
Romaans	stijlzuiver	middenschip, noordbeuk
Gotiek	stijlzuiver	zuidbeuk, koor

Ambachten

vakman/organisatie	plaats	beroep	toelichting
Joseph Cuypers		architect / bouwkundige / constructeur	restauratie 1890-1900
Frans Nicolas		glazenier
Jan Schoenaker	Oldenzaal	glazenier

Bronnen en verwijzingen

• Bibliotheek RCE Publicatie(s) over dit rijksmonument
• Monumenten in Nederland (1996-2006) Jan ten Hove, Marieke Knuijt, Chris Kolman, Ben Kooij, Ben Olde Meierink, Ronald Stenvert. Monumenten in Nederland. Overijssel – Oldenzaal (1998), p. 225-227
• Reliwiki
• Voorloopige lijst der Nederlandsche monumenten van geschiedenis en kunst (1908-1933) Voorloopige lijst der Nederlandsche monumenten van geschiedenis en kunst. Deel VII. De provincie Overijssel - Oldenzaal. (1923)
• Wikipedia Sint-Plechelmusbasiliek

Zie ook

Monumenten

• Oldenzaal - St. Plechelmusplein 4 - Kerktoren

Artikelen

• Rijksmonumenten

Hoort bij deze thema's

• Kerken
• Kerkenvisies
• Religieuze gebouwen
• Monumenten

Begrippen

altaren, Bentheimer zandsteen, Rooms-Katholieke Kerk, gebrandschilderde glazen, luidklokken, orgels, doopvonten, preekstoelen, zerken, schilderingen en kleur

Meer informatie Meer over het monumentenregister en het rechtsgevolg van de aanwijzing tot rijksmonument is te vinden op cultureelerfgoed.nl/monumenten.

Meer over de omvang en reikwijdte van de bescherming van specifiek dit monument is te vinden in Monumenten - Rijksmonumentenregister en de leeswijzer.

---