Oirsbeek - Raadhuisstraat 12 - Sint Lambertuskerk

(33349) monumentenregister Monumentnummer: 33349

Introductie

In het centrum van Oirsbeek gelegen kerkgebouw met crypte, kerkhof met ringmuur en oudere toren. Peurz ontwierp de tweebeukige zaalkerk naar model van de toren in speklagen opgebouwd uit baksteen afgewisseld met lichte mergelsteen. Van de oudere voorlopers - uit de 12de eeuw, respectievelijk 1830 - zijn verschillende onderdelen herbruikt, waaronder diverse stenen en één van de wandpijlers.

Orgel

Het huidige tweemanuaals sleepladenorgel met gelijkzwevende stemming is oorspronkelijk door Joseph Binvignat voor de Lambertuskerk van Kerkrade gebouwd. Het verhuist in 1841 naar Oirsbeek. Bij een restauratie door Verschueren in 1954 wordt het verbouwd uitgebreid met een tweede klavier in de zwelkast en een vrij pedaal. De oude mechanische sleeplade wordt daarbij voorzien van een elektro-pneumatische tractuur. Ook de verbreding van de kas naar weerszijden stamt van deze restauratie. Het orgel is tegenwoordig buiten gebruik en de genoemde speeltafel losgekoppeld.

Een blik op het orgelbalkon toont een vijfdelig, driepijpsorgel met een voor Bivignat kenmerkende opbouw dat echter van ongewone breedte is. De ronde, hoge middentoren is door brede, aflopende tussenvelden met de zijtorens verbonden. De in 1954 toegevoegde zijkassen zijn weliswaar in hoogte aflopend, ze lijken door hun formaat het hoofdorgel bijna te overstemmen. De verschillende restauraties en verbouwingen lieten ook in kleur hun sporen achter: het orgel wordt gesierd door zeker drie kleuren hout.

De versiering is sober: pijnappels op de consoles onder de pijptorens, gekoppelde ovalen ringen als maaswerk in de oplopende blinderingen van de tussenvelden waar de lichtgekleurde labia juist aflopend zijn.

Hoe om te gaan met historisch waardevolle orgels?

Een historisch orgel is een waardevol en kwetsbaar instrument. Ook relatief eenvoudige of gangbare onderhoudswerkzaamheden aan een (kerk)gebouw kunnen het orgel ernstige schade toebrengen.

Gaat u binnenkort verbouwen of wordt de kerk, kapel of andere locatie waar het orgel staat geschilderd of gerenoveerd, schakel dan zo spoedig mogelijk een orgeladviseur in of vraag advies bij de orgelspecialist van de RCE. U kunt contact opnemen via info@cultureelerfgoed.nl.

Zie ook: Orgels in Nederland

Bronnen en verwijzingen

Het Historische Orgel, in Nederland, 1819 - 1840 , Utrecht/Antwerpen, NIVO 2010. p. 209 - 211
Kerkgebouwen in Limburg Lambertus
Monumenten in Nederland, Limburg, R, Stenvert et al, Rijksdienst voor de Monumentenzorg/Waanders, Zeist/Zwolle 2003, p. 284
Reliwiki Lambertus
Wikipedia Joseph Binvignat
Wikipedia Vermeulen (bedrijf)
Wikipedia Verschueren (orgelbouwers)
Wikipedia Sint Lambertuskerk

Zie ook

Artikelen

Hoort bij deze thema's

Begrippen

Maasgotiek, Neoclassicisme en orgels

Meer informatie Meer over het monumentenregister en het rechtsgevolg van de aanwijzing tot rijksmonument is te vinden op cultureelerfgoed.nl/monumenten.

Meer over de omvang en reikwijdte van de bescherming van specifiek dit monument is te vinden in Monumenten - Rijksmonumentenregister en de leeswijzer.

Verbeteringen, vragen of opmerkingen?Geef een inhoudelijke verbetering door, stel een vraag of maak een opmerking via het contactformulier.