Bemelen - Sint Laurentiusstraat 1 - Sint Laurentiuskerk

(34635) monumentenregister Monumentnummer: 34635

Introductie

Op de kerkberg in Bemelen gesitueerde zaalkerk gewijd aan de heilige Laurentius, met sacristie, apsis en middeleeuwse mergelstenen toren met ingesnoerde spits omgeven door een kerkhof. Uit 1845 daterende nieuwbouw (schip en koor) naar ontwerp van Mathias Soiron (1748 - 1834) die tijdens de bouw overleed en op het kerkhof werd begraven. Het bakstenen kerkgebouw verrees op de plek van een gesloopte voorloper met behoud van de bestaande toren. De figuratieve beglazing dateert uit ongeveer 1900.

Orgel

Na de nieuwbouw werd het oude orgel in de nieuwe kerk herplaatst. In 1879 krijgen Pereboom & Leyser de taak het orgel te verbouwen. Zij brachten de mechanieken aan voor dit eenklaviers, mechanisch sleepladenorgel en vernieuwden de windlade en een deel van het pijpwerk. In 1933 is het orgel toe aan onderhoud en kregen de Gebroeders Vermeulen de opdracht tot herstel en uitbreiding van het orgel. Voor het pedaalklavier komt een oud exemplaar, de windvoorziening wordt gewijzigd en een magazijnbalg geplaatst. In 1976 tenslotte ligt de reconstructie naar de staat van 1879 voor aan Vermeulen. Daarbij worden onder andere de pneumatische toevoeging geamoveerd, een nieuw handklavier geplaatst en de dispositie hersteld.

De orgelkas kenmerkt het Zuid-Nederlandse type door zijn opbouw van ingesnoerde onderkas en de drie torens verbonden door brede tussenvelden met aflopende lijst met aan weerszijden fraai bewerkte en opengewerkte vleugelstukken. Dit model kwam in de late achttiende eeuw in zwang en is tot laat in de 19de-eeuw toegepast. Ook de sobere, toch waardige versiering bestaande uit voluten, gestileerde plantenmotieven, tandlijsten en cannelures kenmerken de signatuur in de onderhavige periode van orgelbouw in dit gebied.

Hoe om te gaan met historisch waardevolle orgels?

Een historisch orgel is een waardevol en kwetsbaar instrument. Ook relatief eenvoudige of gangbare onderhoudswerkzaamheden aan een (kerk)gebouw kunnen het orgel ernstige schade toebrengen.

Gaat u binnenkort verbouwen of wordt de kerk, kapel of andere locatie waar het orgel staat geschilderd of gerenoveerd, schakel dan zo spoedig mogelijk een orgeladviseur in of vraag advies bij de orgelspecialist van de RCE. U kunt contact opnemen via info@cultureelerfgoed.nl.

Zie ook: Orgels in Nederland

Bronnen en verwijzingen

De Orgelsite Sint Laurentiuskerk
Forschungsstelle Glasmalerei des 20. Jahrhunderts e.v. Beschrijving en afbeeldingen van de ramen
Het Historische Orgel, in Nederland, 1840 - 1849, Utrecht/Antwerpen, NIVO 2010. p. 253 - 255
Kerkfotografie Nederland
Kerkgebouwen in Limburg Laurentius
Monumenten in Nederland, Limburg, R, Stenvert et al, Rijksdienst voor de Monumentenzorg/Waanders, Zeist/Zwolle 2003, p. 79
Reliwiki Laurentius
Wikipedia Pereboom & Leijser
Wikipedia Vermeulen (Bedrijf)
Wikipedia Sint Laurentiuskerk (Bemelen)

Zie ook

Artikelen

Hoort bij deze thema's

Begrippen

altaren, orgels, zaalkerken, Neoclassicisme, Neobarok, kerktorens, mergel, Rooms-Katholieke Kerk en gebrandschilderde glazen

Meer informatie Meer over het monumentenregister en het rechtsgevolg van de aanwijzing tot rijksmonument is te vinden op cultureelerfgoed.nl/monumenten.

Meer over de omvang en reikwijdte van de bescherming van specifiek dit monument is te vinden in Monumenten - Rijksmonumentenregister en de leeswijzer.

Verbeteringen, vragen of opmerkingen?Geef een inhoudelijke verbetering door, stel een vraag of maak een opmerking via het contactformulier.