Utrecht - Nieuwegracht 137
Monumentnummer: 36426
Introductie
Monumentaal dwarspand van zes traveeën, een kroonlijst en een zadeldak tussen topgevels. De ingangspartij wordt geaccentueerd door een omtimmering met pilasters en een hoofdgestel waarop een houten erker rust. Onder het pand bevinden zich kelders en werfkelders daarvoor.
Aanleiding voor de bescherming
Het pand is ingeschreven onder de Monumentenwet 1961.
Geschiedenis
Over het 18de-eeuwse pand en zijn mogelijke voorgangers is weinig bekend. In 1898 verhuisde het Wilhelmina Kinderziekenhuis, dat tot dan toe gehuisvest was aan de Oude Kerkstraat, naar de Nieuwegracht 137. Architect P.J. Houtzagers verzorgde de tamelijk ingrijpende verbouwing, al zijn enkele oudere onderdelen bewaard gebleven in het exterieur en interieur. Het ziekenhuis zal tot de verhuizing in 1999 naar De Uithof / het Science Park in dit pand gehuisvest blijven. Doordat het het aantal patiëntjes in het Kinderziekenhuis gestadig groeide, is het pand ook na 1898 verscheidene malen verbouwd.
In 2000 wordt het pand verbouwd tot appartementen. Daarvoor wordt onder andere het achterhuis gesloopt. De gemeente Utrecht schrijft in een begeleidende notitie van de adviesaanvraag aan de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed d.d. 6 oktober 1999:
"In het geding zijnde monumentale waarde: Het betreft hier een achterhuis dat in twee delen rond het midden van de 19de eeuw is ontstaan naar analogie van de opzet van het buurhuis, waar een dergelijk op de tuin georiënteerd breed achterhuis reeds in de 18de eeuw ontstond. De zuidelijke helft is in opzet nog duidelijk aanwezig en herkenbaar, al werd bij de grote verbouwing na 1970 de kap vervangen door een extra verdieping. Bij een eerdere verbouwing rond 1910 werd op de verdieping aan de binnenplaatszijde een groot jugendstil-kozijn aangebracht als tegenhanger van een dito kozijn in de achtergevel van het voorhuis. De noordelijke helft is geheel onderkelderd, aansluitend op de middeleeuwse en 17de-eeuwse kelders onder de rest van het monument, Ook hier werd na 1970 de kap vervangen door een nieuwe bovenbouw; bovendien werd de achtergevel sterk gewijzigd in verband met de aansluitende nieuwbouw."
De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed schrijft op zijn beurt in het advies d.d. 17 februari 2000 RW/2000/230
"Waardestelling: Het interieur is grotendeels door vele verbouwingen verstoord. De belangrijkste monumentale waarde is nog gelegen in de voorgevels, in de structuur van de panden met voor- en achterhuis en in de rechter kamer van het voorhuis van nummer 137 met fraaie betimmeringen, schouw en plafond."
Bronnen en verwijzingen
Zie ook
Monumentendwarspanden, traveeën en ziekenhuizen
Meer informatie Meer over het monumentenregister en het rechtsgevolg van de aanwijzing tot rijksmonument is te vinden op cultureelerfgoed.nl/monumenten.
Meer over de omvang en reikwijdte van de bescherming van specifiek dit monument is te vinden in Monumenten - Rijksmonumentenregister en de leeswijzer.
Deze pagina is voor het laatst bewerkt op 18 feb 2025 om 03:04.