Vlissingen - Nieuwstraat 13 - De gecroonde Liefde

(37726) monumentenregister Monumentnummer: 37726

Introductie

Diep woonhuis van twee traveeën breed, twee bouwlagen en een derde onder een opgetrokken lijstgevel. Gemetselde waterlijsten en ontlastingsboogjes. Op de puibalk boven de voordeur de naam.

Het pand houdt verband met de Canon van Nederland, Michiel de Ruyter.

Aanleiding voor de bescherming

Het pand is ingeschreven in het rijksmonumentenregister onder de Monumentenwet 1961.

Pleisteren - ontpleisteren

In de oorspronkelijke registeromschrijving staat nog dat het hier een gepleisterd pand betreft. Op een foto in het Zeeuws archief uit 1972 is te zien dat het pand inderdaad gepleisterd was. Een foto uit 1982 laat de ontpleisterde toestand zien. Dus in de tussenliggende jaren is het pand van zijn pleisterlaag ontdaan. Hierdoor is de 17de-eeuwse baksteen gevel zichtbaar geworden.

Het pleisteren en ontpleisteren van gebouwen is door de eeuwen heen vaak aan modieuze aanpassing geweest. Het bepleisteren van oude gebouwen begon in het eind van de 18de eeuw onder invloed van de heersende neoclassicistische mode. Hele gevelwanden 'verkleurden' van rood (baksteen) naar wit of zandsteenkleur. Tegelijkertijd met het bepleisteren werd vaak, naar dezelfde mode, de oude topgevel afgebroken en vervangen door een rechte kroonlijst. Deze praktijk was ook in de 19de eeuw nog gebruikelijk. Tegelijkertijd begon men in de tweede helft van de 19de eeuw meer belangstelling te krijgen voor andere historische gebouwen. Nieuwe gebouwen werden in neogotische of neorenaissance stijl ontworpen. Men werd zich ervan bewust dat onder de pleisterlagen oorspronkelijke middeleeuwse of 17de-eeuwse gevels schuilgingen.

Gaandeweg kwam de 'pleisterarchitectuur' in een kwaad daglicht te staan. Men wilde het 'echte', 'authentieke' werk zien. Desnoods werd dat erbij verzonnen. Zo gebeurde het dat bij restauraties van oudere panden de pleisterlaag werd verwijderd en de topgevel gereconstrueerd, al dan niet op grond van historisch beeldmateriaal. Ook de 19de-eeuwse ramen werden dan vaak 'verouderd' door ze te vervangen door pseudo 18de-eeuwse roeden verdeelde ramen. Deze restauratiepraktijk heeft nog lang bestaan, tot zeker in de jaren 1980. Wellicht het beroemdste voorbeeld hiervan is de restauratie van paleis 't Loo in Apeldoorn geweest. Hier werd bij de restauratie van 1977-1984 het paleis met een verdieping verlaagd en van zijn pleisterlagen ontdaan. Ook dit pand in Vlissingen is een goed voorbeeld van deze praktijk.

Beroemde bewoner

Michiel Adriaanszoon de Ruyter (1607 - 1676) was een geboren en getogen Vlissinger. Hij heeft hier tot 1654 gewoond. In dat jaar verhuisde hij met zijn gezin naar Amsterdam. Waar hij in Vlissingen allemaal gewoond heeft of waar zijn geboortehuis heeft gestaan, is niet bekend. Alleen van dit huis weten we dat hij hier met zijn vrouw Anna van Gelder woonde voordat hij naar Amsterdam verhuisde.

Bronnen en verwijzingen

Zie ook

Monumenten

Artikelen

Hoort bij deze thema's

Monumenten

Begrippen

lijstgevels, waterlijsten (waterafvoer) en ontlastingsbogen

Meer informatie Meer over het monumentenregister en het rechtsgevolg van de aanwijzing tot rijksmonument is te vinden op cultureelerfgoed.nl/monumenten.

Meer over de omvang en reikwijdte van de bescherming van specifiek dit monument is te vinden in Monumenten - Rijksmonumentenregister en de leeswijzer.

Verbeteringen, vragen of opmerkingen?Geef een inhoudelijke verbetering door, stel een vraag of maak een opmerking via het contactformulier.