Voerendaal - Kerkplein 37 - Sint Laurentiuskerk

(37884) monumentenregister Monumentnummer: 37884

Introductie

Rooms-katholieke kerk en toren in Voerendaal.

Aanleiding voor de bescherming

Het pand is ingeschreven in het rijksmonumentenregister in de eerste tranche na de inwerkingtreding van de Monumentenwet 1961.

Kerk

In het centrum van Voerendaal gesitueerde twaalfde-eeuwse, eenbeukige kruiskerk met rondgesloten koor en toren van Kunradersteen. Rondom een muur en kerkhof. Het swarsschip en koor dateren uit het begin van de twintigste eeuw en zijn ontworpen door Jan Stuyt (1868-1934).

Orgel

Het mechanisch sleepladenorgel dat in oorsprong dateert uit de eerste helft van de negentiende eeuw werd gebouwd door de Gebroeders Franssen. Bij de bouw (her)gebruikten zij 18de-eeuws pijpwerk. De opvolgende decennia is orgelbouwer Pereboom & Leyser respectievelijk verantwoordelijk voor vernieuwing van het orgel (1859) met gebruikmaking van het aanwezige pijpwerk, schoonmaak en wijziging. In 1975 - '76 tenslotte krijgt Verschueren de opdracht tot reconstructie van het instrument. Daarvoor is de toestand van 1859 leidend. Daarbij worden nieuwe klavieren en nieuwe frontpijpen geplaatst en wordt de pneumatische aanvullingslade verwijderd.

In de vijfdeling van het orgelfront - drie torens verbonden door een tweetal ongedeelde tussenvelden met aflopende gedecoreerde lijsten - schetst de Zuid Nederlandse orgeltraditie. De strakke, gesloten onderkas wordt kenmerkt door zwierige, vergulde lambrequins die in het midden oplopen als een soort voorhang of gordijn. Het decor bestaat verder uit draperieën en vergulde bloemmotieven. Vleugelstukken van gesloten panelen met eveneens vergulde voluten en bladerranken met druiven begrenzen de kas aan weerszijden. De toren worden gedragen door consoles met sobere cannelures.

Hoe om te gaan met historisch waardevolle orgels?

Een historisch orgel is een waardevol en kwetsbaar instrument. Ook relatief eenvoudige of gangbare onderhoudswerkzaamheden aan een (kerk)gebouw kunnen het orgel ernstige schade toebrengen.

Gaat u binnenkort verbouwen of wordt de kerk, kapel of andere locatie waar het orgel staat geschilderd of gerenoveerd, schakel dan zo spoedig mogelijk een orgeladviseur in of vraag advies bij de orgelspecialist van de RCE. U kunt contact opnemen via info@cultureelerfgoed.nl.

Zie ook: Orgels in Nederland

Advies omgevingsvergunning

Over dit monument is advies uitgebracht:

Voerendaal - Advies 1201884 (4 april 2022)

Adviezen van voor 1 januari 2024 zijn uitgebracht in het kader van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo). Adviezen vanaf 1 januari 2024 zijn uitgebracht in het kader van de Omgevingswet, rijksmonumentenactiviteit.

Bronnen en verwijzingen

Bibliotheek RCE Publicatie(s) over dit rijksmonument
De Orgelsite Kerk van de Heilige Laurentius
Het Historische Orgel, in Nederland, 1886 - 1894, Utrecht/Antwerpen, NIVO 2010. p. 250 - 252
Kerkgebouwen in Limburg Laurentius
Monumenten in Nederland, Limburg, R, Stenvert et all, Rijksdienst voor de Monumentenzorg/Waanders, Zeist/Zwolle 2003, p. 400
Reliwiki Laurentius
Wikipedia Laurentiuskerk
Wikipedia Pereboom & Leijser
Wikipedia Vermeulen (bedrijf)
Wikipedia Verschueren (orgelbouwers)

Zie ook

Artikelen

Hoort bij deze thema's

Begrippen

Romaans, Neobarok, kruiskerken en orgels

Meer informatie Meer over het monumentenregister en het rechtsgevolg van de aanwijzing tot rijksmonument is te vinden op cultureelerfgoed.nl/monumenten.

Meer over de omvang en reikwijdte van de bescherming van specifiek dit monument is te vinden in Monumenten - Rijksmonumentenregister en de leeswijzer.

Verbeteringen, vragen of opmerkingen?Geef een inhoudelijke verbetering door, stel een vraag of maak een opmerking via het contactformulier.