Indijk - Bij Nr. 6


(39790) monumentenregister Monumentnummer: 39790



Introductie

Kerkhof met zeer oude klok, vermoedelijk 13de eeuw.
Midden tussen een groen weiland is een bosje met bomen te zien waarbinnen het kerkhof is gelegen.
Het kerkhof gezien vanaf de weg langs het meer, gelegen in het weiland.
Enkele stenen in een grasveld met een hoog bouwwerk erachter waarin een klok hangt. Rondom bomen.
Gezien van het noordelijke deel van het kerkhof richting het zuiden met enkele grafmonumenten en erachter de klokkenstoel.



Historie

Het dorp Indijk of Indyk werd in de middeleeuwen gesticht aan de oostzijde van het Heegermeer. Er is weinig bekend over de geschiedenis van het dorp. Mogelijk heeft het dorp hinder ondervonden van overstromingen en afkalving van de oever bij het Heegermeer. Van de kerk ter plekke is alleen een prent bekend, getekend door Stellingwerf in 1720. Daarop staat een klokkenstoel met erachter een sterk vervallen, niet meer bruikbare kerk. Enkele muren staan nog overeind, maar duidelijk is dat de kerk dan al geruime tijd buiten gebruik is. Nadien is de ruïne opgeruimd en werd het geheel als kerkhof gebruikt. Het kerkhof is in de loop van de tijd in handen gekomen van de gemeente. De gemeente Wymbritseradeel riep in 1926 nog rechthebbenden op zich te melden. Kennelijk was de respons gering want in de jaren dertig werd gestaakt met begraven op het kerkhof en de klokkenstoel raakte in verval.

De huidige houten klokkenstoel met helmdak werd gebouwd in 1978 ter vervanging van een in 1949 omgewaaide voorganger. Er hangt een mogelijk 13de-eeuwse klok in de stoel. Die klok was na 1949 op verschillende locaties bewaard.

in 2008 werd de klokkenstoel hersteld en ook de klok kreeg toen groot onderhoud.

Rijksmonument

in de "Voorloopige lijst der Nederlandsche monumenten van geschiedenis en kunst. Deel IX. De provincie Friesland" uit 1930 werd met name de overhuifde klokkenstoel genoemd met daarin een klok zonder opschrift, maar vermoedelijke uit de dertiende eeuw. Bij de aanwijzing van het rijksmonument in 1971 is ervoor gekozen het kerkhof ook te noemen in de omschrijving en dat is daarmee ook beschermd. De grafmonumenten zijn niet genoemd en ook niet beschermd. Het baarhuisje dat in 1962 nog gefotografeerd werd, zal niet lang daarna afgebroken zijn.

Huidige situatie

Het opmerkelijke aan het kerkhof is dat het in een weiland ligt, een kleine vijftig meter van de weg. Die weg is in de plaats gekomen van een vaart die eeuwenlang de enige verbinding vormde met de buitenwereld. Er is geen pad naar het kerkhof. Rond het kerkhof ligt een sloot en de toegang wordt gevormd door een houten klaphek. Het ovaalvormige kerkhof is geheel omzoomd door loofbomen en heeft een bolle vorm. Het hoogste punt van het kerkhof ligt ongeveer een meter hoger dan het weiland.

Op het kerkhof staat de klokkenstoel aan de rechterzijde met de houten staanders op bakstenen poeren. Het helmdak is wit geverfd en steekt op zomerse dagen goed af tegen het achterliggende groen. Vóór de klokkenstoel, naar het midden van het kerkhof, staan vier stèles en er liggen nog vijf zerken. Alle grafmonumenten zijn van hardsteen en dateren uit de periode 1860-1904. Twee stèles, met een ovaalvormige beëindiging bevatten geen tekstplaat meer. Bij de andere monumenten is de tekst slecht leesbaar.

Voor bezoekers is er een bank geplaatst.


Deze pagina is tot stand gekomen in samenwerking met stichting Dodenakkers.




Bronnen en verwijzingen

Zie ook

ArtikelenHoort bij deze thema's Begrippen

kerkhoven en klokkenstoelen

Specialist(en)

Meer informatie Meer over het monumentenregister en het rechtsgevolg van de aanwijzing tot rijksmonument is te vinden op cultureelerfgoed.nl/monumenten.

Meer over de omvang en reikwijdte van de bescherming van specifiek dit monument is te vinden in Monumenten - Rijksmonumentenregister en de leeswijzer.

Verbeteringen, vragen of opmerkingen?Geef een inhoudelijke verbetering door, stel een vraag of maak een opmerking via het contactformulier.

Deze pagina is voor het laatst bewerkt op 13 mei 2025 om 03:01.