Zevenaar - Marktstraat 24 - Ontmoetingskerk

(40423) monumentenregister Monumentnummer: 40423

Introductie

Het betreft een bakstenen zaalkerkje met driezijdig gesloten koor, een houten dakruiter en een zandstenen toegangspoort naar Toscaans model.

Orgel

Van het prachtige en imposante orgel op het balkon in de Ontmoetingskerk is alleen de kas beschermd. Het instrument zelf onderging na oplevering 1697 verschillende, buitengewoon ingrijpende werkzaamheden. Daarbij werd het orgel vier maal vrijwel geheel gewijzigd c.q. vernieuwd. Bij de laatste restauratie door Dirk Andries Flentrop in 1968 is een geheel nieuw orgel gebouwd. Dit valt daarom buiten de rijksbescherming.

De vijfdelige bovenkas risaleert ten opzichte van de sobere, gesloten en met panelen versierde balustrade van het balkon. Het orgel heeft een hoge, dubbele onderkas en gesneden console en is optisch precies tussen de dorische zuilen van het balkon geplaatst. Daardoor is het met de grond verbonden en door de zuilen gedragen. De bovenkas kent drie hoekige pijptorens, de hoogste in het midden. De twee lagere torens aan weerszijden zijn door een rechtgesloten, dubbel middendeel aan weerszijden. Het front eindigt in twee prachtige, rijk gesneden sleutelstukken. Deze bestaan onder andere uit voor het handschrift van de maker typerende gevleugelde cherubijnen. De torens dragen flinke lijsten, op de middentoren staat een vergulde pelikaan met jongen onder zijn gespreide vleugels. Tussen de torens zijn getordeerde zuiltjes geplaatst.

Over het geheel doet de kas in stijl zeer Westfaals aan. Hij refereert aan bijvoorbeeld Burgsteinfurt en meer voorbeelden in de Westfaalse orgelbouw van de 16e en 17e eeuw.

Een flink entablement versierd met houtsnijwerk, volgt de golving van de pijptorens. Uitkragende consoles met voluten vormen de overgang naar de verjongde onderkas. De beide horizontale delen van de kas worden door fraaie sleutelstukken bestaande uit voluten en loofwerk verbonden. De onderkas kent een zestal rijkversierde panelen, drie boven, drie onder, waarvan het middelste het breedste is. Onder de middentoren is hier een engelenkopje onder een boog en op vleugels aangebracht. Verder wordt de kas ondermeer verlucht door rijk houtsnijwerk van vruchtenslingers en een cartouche.

Hoe om te gaan met historisch waardevolle orgels?

Een historisch orgel is een waardevol en kwetsbaar instrument. Ook relatief eenvoudige of gangbare onderhoudswerkzaamheden aan een (kerk)gebouw kunnen het orgel ernstige schade toebrengen.

Gaat u binnenkort verbouwen of wordt de kerk, kapel of andere locatie waar het orgel staat geschilderd of gerenoveerd, schakel dan zo spoedig mogelijk een orgeladviseur in of vraag advies bij de orgelspecialist van de RCE. U kunt contact opnemen via info@cultureelerfgoed.nl.

Zie ook: Orgels in Nederland

Bronnen en verwijzingen

De Orgelsite J.C. Sanders & Zoon
De Orgelsite G.A.C. de Graaf
Het Historische Orgel, in Nederland, 1479 - 1725, Utrecht/Antwerpen, NIVO 2010. p. 262 - 264
Monumenten in Nederland, Limburg, R, Stenvert et al, Rijksdienst voor de Monumentenzorg/Waanders, Zeist/Zwolle 2003, p. 350
Reliwiki Ontmoetingskerk
Wikipedia Lijst van rijksmonumenten in Zevenaar
Wikipedia Flentrop
Wikipedia Conradus Ruprecht II
Wikipedia Lohman (orgelbouwer)
Wikipedia Michaël Maarschalkerweerd

Zie ook

Artikelen

Hoort bij deze thema's

Monumenten

Begrippen

zaalkerken, orgels, dakruiters en Classicisme

Meer informatie Meer over het monumentenregister en het rechtsgevolg van de aanwijzing tot rijksmonument is te vinden op cultureelerfgoed.nl/monumenten.

Meer over de omvang en reikwijdte van de bescherming van specifiek dit monument is te vinden in Monumenten - Rijksmonumentenregister en de leeswijzer.

Verbeteringen, vragen of opmerkingen?Geef een inhoudelijke verbetering door, stel een vraag of maak een opmerking via het contactformulier.