Hilversum - Laan 1940-1945 bij 4
Monumentnummer: 407517
Introductie
Dienstvleugel bij Noorderbegraafplaats
Kenmerken
Rijksmonument sinds: 27 november 1991
Bouwactiviteiten
Bouwtypen
Bouwstijlen
Ambachten
Historie
Al in 1912 werden B&W van Hilversum gemachtigd tot de aanleg van de derde gemeentelijke begraafplaats. De in gebruik zijnde begraafplaats aan de Bosdrift dreigde vol te raken. In 1925 werden de eerste plannen gemaakt waarbij de directeur van Publieke Werken, W.M. Dudok een grote rol speelde. Zijn eerste ontwerp voor de gebouwen laten drie langgerekte gebouwen zien, waarvan het middelste een open gebouw was voor plaatsing van rijwielen. De opzet en het ontwerp werden in de navolgende jaren drastisch veranderd waarbij het gebouw voor de stalling van rijwielen een andere locatie kreeg en enkele werkruimten ging bevatten. De aula, dienstvleugel en dienstwoning werden tegelijk aanbesteed en in september 1930 kon de begraafplaats met gebouwen in gebruik worden genomen.
De dienstvleugel is een langgerekt, smal gebouw onder plat dak met gepleisterde gevels en een laag trasraam van donkere baksteen. Het is aan de noordzijde van het aulagebouw en de dienstwoning gesitueerd. Aan de straatzijde is de westgevel halfrond gebogen en zonder vensters. Op deze ronding sluit een lage bakstenen muur aan. Het middengedeelte aan de zuidzijde is half-open, gesteund door twee slanke, betegelde kolommen. Hier zijn fietsenrekken aangebracht voor het droog stallen van fietsen. Aan de oostzijde is een dichte ruimte aangebracht met rechtgesloten toegangsdeur aan de zijde van de aula. De gevel is hier recht gesloten en bevat geen vensters. Alleen de noordgevel bevat aan de oostzijde een achttal gekoppelde vensters ten behoeve van de achtergelegen in oorsprong voor lijkschouwing bestemde, ruimte. Aan de westzijde bevinden zich nog een drietal vensters ten behoeve van de oorspronkelijk tot schaftlokaal bestemde ruimte (thans toiletten). Oorspronkelijk bevond zich hier nog een deur naar de begraafplaats, maar die is dichtgezet. De ruimte hier is bereikbaar via de overdekte middenruimte. Tussen de dienstvleugel en de dienstwoning is een stalen hekwerk aangebracht.
Rijksmonument
De dienstvleugel maakt onderdeel uit van een complex, samen met de dienstwoning en het aulagebouw. De aanwijzing vond plaats in 1991 op grond van het Monumenten Inventarisatie Project (MIP) en de Monumenten Selectie Procedure (MSP). De gebouwen zijn sindsdien met verschillende subsidies in standgehouden door de gemeente. Bij de inventarisatie en aanwijzing waren de gebouwen wit. Bij een restauratie in 1996 werden de gebouwen opgeleverd in een okergele kleur. Dit leverde veel discussie op. Uiteindelijk bleef de gele kleur gehandhaafd. De begraafplaats zelf is beschermd als gemeentelijk monument.
Huidige situatie
Het dienstvleugel werd bij de restauratie in 1996 ook aangepakt. De twee ruimten in de dienstvleugel zijn door de jaren herbestemd. Het uitwendige is verder in originele staat.
Deze pagina is tot stand gekomen in samenwerking met stichting Dodenakkers.
Bronnen en verwijzingen
- Abrahamse, Karin (red.), Oases van Rust. Geschiedenis van de Hilversumse begraafplaatsen, Hilversum 2010
- Caat, Gré ten en Wim Frisart; Iets over de ontstaansgeschiedenis van de Noorderbegraafplaats, in Eigen Perk, 1999/3, blz. 123 t/m 127
Zie ook
Monumenten- Hilversum - Laan 1940-1945 2
- Monumenten/407513 (bestaat nog niet)
Meer informatie Meer over het monumentenregister en het rechtsgevolg van de aanwijzing tot rijksmonument is te vinden op cultureelerfgoed.nl/monumenten.
Meer over de omvang en reikwijdte van de bescherming van specifiek dit monument is te vinden in Monumenten - Rijksmonumentenregister en de leeswijzer.
Deze pagina is voor het laatst bewerkt op 12 apr 2026 om 02:05.