Sittard - Hemelsley 240 - Christus' Hemelvaart en Sint Josephkerk

(422863) monumentenregister Monumentnummer: 422863

Introductie

In een woonwijk aan plantsoenen en tegenover een schooltje gelegen georiënteerde, zeshoekige, bakstenen zaalkerk met plat dak en toren in beton. Gebouwd ter vervanging van de houten keet die sinds 15 december 1962 als noodkerk diende.

Orgel

Het éénmanuaals mechanisch sleepladenorgel, tegenwoordig, geschilderd in petrol met vergulde details, is oorspronkelijk gebouwd voor het Augustinessenklooster in Deursen. Daar stond het op het orgelbalkon met de klaviatuur aan de achterzijde van het orgel. In 1807 verkoopt men het instrument aan orgelbouwer L. van Eijsdonk. In 1864 wordt op het balkon een nieuw orgel geplaatst, vervaardigd door de firma F.C. Smits.

Het onderhavige orgel blijft echter in de kerk waar het in de loop van de negentiende eeuw nog wordt gewijzigd. Daarbij wordt een Prestant 9' geplaatst ten koste van een Mixtuur en hoge stem en verplaatst men de klaviatuur naar de rechterzijkant. Na verwerving, restauratie en wijziging door Verschueren doet het orgel van 1955 tot 1970 dienst in de Sint Martinuskerk te Gennep waar het in de crypte wordt opgesteld. Daarna vindt het eindelijk domicilie in Sittard. Verschueren zal in de jaren 2011 - '12 het orgel nogmaals restaureren, waarbij het deels in de oorspronkelijke staat wordt hersteld.

De signatuur van de oorspronkelijke maker spat als het ware van de kas. Zo herinnert dit type met afwisselend hoekige en ronde, sterk geprofileerde torens aan het orgel van Ittervoort. Ook het snijwerk van de blinderingen in de drie torens wijst op deze verwantschap. De vijfdelige bovenkas heeft een ronde, hoe middentoren en twee lage hoektorens verbonden door een smal, concaaf, aflopend middenveld. Aan weerszijden zijn vleugelstukken aangebracht. De torens zijn zowel boven als onder gevat in een geprofileerd lijstwerk, dat aan de onderzijde overgaat in een sobere onderkas die risaleert. Onder de middentoren is hier bij de laatste restauratie een console van verguld verlengd acanthus blad aangebracht, evenals een nieuwe kroonlijst, drie panelen en de speeltafel. De overige versiering, bestaande uit voluten en loofwerk is met verguldsel aangezet.

Hoe om te gaan met historisch waardevolle orgels?

Een historisch orgel is een waardevol en kwetsbaar instrument. Ook relatief eenvoudige of gangbare onderhoudswerkzaamheden aan een (kerk)gebouw kunnen het orgel ernstige schade toebrengen.

Gaat u binnenkort verbouwen of wordt de kerk, kapel of andere locatie waar het orgel staat geschilderd of gerenoveerd, schakel dan zo spoedig mogelijk een orgeladviseur in of vraag advies bij de orgelspecialist van de RCE. U kunt contact opnemen via info@cultureelerfgoed.nl.

Zie ook: Orgels in Nederland

Bronnen en verwijzingen

De Orgelsite Christus Hemelvaartkerk
De Orgelsite Johannes van Assendelft
Het Historische Orgel, in Nederland, 1726 - 1769, Utrecht/Antwerpen, NIVO 2010. p. 371 - 372
Kerkgebouwen in Limburg Christus' Hemelvaart
Monumenten in Nederland, Limburg, R, Stenvert et al, Rijksdienst voor de Monumentenzorg/Waanders, Zeist/Zwolle 2003, p. 334
Reliwiki Christus' Hemelvaart
Wikipedia Lijst van rijksmonumenten in Sittard
Wikipedia Verschueren (orgelbouwers)

Zie ook

Artikelen

Hoort bij deze thema's

Monumenten

Begrippen

orgels, zaalkerken, Post 65 en Neoclassicisme

Meer informatie Meer over het monumentenregister en het rechtsgevolg van de aanwijzing tot rijksmonument is te vinden op cultureelerfgoed.nl/monumenten.

Meer over de omvang en reikwijdte van de bescherming van specifiek dit monument is te vinden in Monumenten - Rijksmonumentenregister en de leeswijzer.

Verbeteringen, vragen of opmerkingen?Geef een inhoudelijke verbetering door, stel een vraag of maak een opmerking via het contactformulier.