's-Gravenhage (Den Haag) - Carel van Bylandtlaan 30 - Bataafsche Petroleum Maatschappij

(452730) monumentenregister Monumentnummer: 452730

Introductie

Hoofdkantoor van de Bataafsche Petroleum Maatschappij.

Het kantoorgebouw, februari 1974. Foto door Gerard Dukker, Beeldbank RCE CC BY-SA 3.0

Kenmerken

Rijksmonument sinds: 21 mei 1993

Bouwactiviteiten

werkzaamheid	van	tot	nauwkeurigheid	toelichting
vervaardiging	1915	1917	exact

Bouwtypen

bouwtype	toelichting
kantoorgebouwen

Bouwstijlen

bouwstijl	zuiverheid	toelichting
Traditionalisme	stijlzuiver

Ambachten

vakman	plaats	beroep	toelichting
Johan van Nieukerken		architect / bouwkundige / constructeur
Marie Adrianus van Nieukerken		architect / bouwkundige / constructeur

Kennis in monumentenregister

Kennis over dit monument is momenteel (ook) nog terug te vinden in het monumentenregister: rijksmonument 452730.

Dit grote gebouw, met een oppervlakte van ongeveer 25.000 vierkante meter, dient al meer dan een eeuw als kantoor van de oliemaatschappij Shell. In eerste instantie werd het kantoor gebouwd voor de Bataafsche Petroleum Maatschappij (BPM). Nadat de Koninklijke Nederlandsche Maatschappij tot Exploitatie van Petroleumbronnen in Nederlands-Indië in 1907 fuseerde met de Britse Shellgroep, werden meerdere dochterondernemingen opgericht, waaronder de BPM. Vanwege de snelle groei van het bedrijf, gaf het bestuur in 1913 de opdracht aan het architectenbureau Van Nieukerken om een nieuw kantoorgebouw te ontwerpen. In eerste instantie aan het begin van de Scheveningseweg in Den Haag, tegenover het destijds recent geopende Vredespaleis, maar doordat de gemeente zeer strenge bouwvoorwaarden hanteerde voor deze locatie, werd uitgeweken naar de Carel van Bylandtlaan.

De familie Van Nieukerken, bestaande uit Johannes Jacobus van Nieukerken (1854-1913) en zijn zoons Marie Adrianus (1879-1963) en Johan (1885-1962), stond bekend om hun traditionele en klassieke stijl. Ze werkten in de negentiende-eeuwse bouwtraditie. Dit houdt in dat ze de ambachtelijke traditie hoog in het vaandel hielden, en streefden naar verregaande detaillering. Ze waren betrokken bij elk onderdeel van het bouwproces. Dit zien we terug in het ontwerp voor het kantoorgebouw, dat bestaat uit drie vleugels rondom een binnenplaats. Het gebouw heeft drie verdiepingen, en hoge, met leien gedekte daken, met dakkapellen, en een klokkentoren. De gevels zijn rijkelijk gedecoreerd met beeldhouwwerk, sierlijke muurankers, en historiserend siermetselwerk. In het interieur zijn marmeren trappen geplaatst met bronzen leuningen, en zijn cassettenplafonds en houten wandbekleding aangebracht.

Uitbreidingen

Het gebouw leek al tijdens de bouw te klein te worden. Daarom maakten de Van Nieukerkens ten tijde van de oplevering al een uitbreidingsplan. Deze plannen zijn in 1928 uitgevoerd, waarmee de gevellengte bijna verdubbeld. In 1981 startte de bouw van nog een grote uitbreiding, ontworpen door de Amerikaanse architecten Skidmore, Owings & Merrill (SOM), in samenwerking met Luyts-De Iongh-Abels-Grasveld (LIAG). Deze uitbreiding werd voltooid in 1985.

Het gebouw fungeert niet langer als hoofdkantoor, aangezien in 2021 werd besloten het hoofdkantoor naar Londen te verplaatsen. Het gebouw wordt nog steeds door Shell gebruikt en staat bekend als het 'c30 gebouw'. Het maakt – samen met andere gebouwen die Shell gebruikt aan de Carel van Bylandtlaan – deel uit van de 'Shell Campus'. Tussen 2018 en 2022 is het gebouw gerenoveerd en verduurzaamd. Hierbij is de binnenplaats overkapt.

Bronnen en verwijzingen

• Haags Gemeentearchief, 0169-01, ‘Architectenbureau Van Nieukerken’
• Haags Gemeentearchief, 8086-01, ‘Collectie Historische bouwtekeningen’
• Het Nieuwe Instituut, NIEU, ‘Nieukerken, J.J. (Johannes Jacobus) van (sr),M.A. (Maria Adrianus) & J. (Johan) / Archief’
• Lucassen, Michae͏̈l, Inez Kloosterman, en E.B.F Pey. J. J. van Nieukerken (1854-1913), M.A. van Nieukerken (1879-1963), J. van Nieukerken (1885-1962): architectuur als ambacht - ontwerpen voor het patriciaat. Stichting Bonas, 1998
• ‘C30 Building’, Octatube
• ‘Shell Campus Den Haag (Shell Nederland)’, Shell
• ‘Vernieuwde buitenruimte Shell Campus in Den Haag’, architectenweb

Zie ook

Artikelen

• Rijksmonumenten

Hoort bij deze thema's

• Monumenten

Beschermd stads- en dorpsgezicht

• 's-Gravenhage - Benoordenhout

Meer informatie Meer over het monumentenregister en het rechtsgevolg van de aanwijzing tot rijksmonument is te vinden op cultureelerfgoed.nl/monumenten.

Meer over de omvang en reikwijdte van de bescherming van specifiek dit monument is te vinden in Monumenten - Rijksmonumentenregister en de leeswijzer.

---