Assen - Kloosterstraat 3

(469367) monumentenregister Monumentnummer: 469367

Introductie

Kantoor, oorspronkelijk de tuinmanswoning voor de tuinman van de Commissaris van de Koning.

Afb. 2. Situering van het pand net na de bouw in februari 1874, met kad. nr. ASN00 I 3035

Afb. 2. Situering van het pand net na de verbouwing in augustus 1902, met kad. nr. ASN00 I 6144

Kenmerken

Rijksmonument sinds: 19 januari 1994

Bouwactiviteiten

werkzaamheid	van	tot	nauwkeurigheid	toelichting
vervaardiging	1885	1885	globaal

Bouwstijlen

bouwstijl	zuiverheid	toelichting
Renaissance	invloeden

Geschiedenis

Klooster Maria in Campis

Op deze plek stond oorspronkelijk een vleugel van het klooster Maria in Campis, meer specifiek de kellerij. Na de secularisatie van het klooster kwam in deze vleugel de gevangenis. Het was een zwartgeteerd gebouw dat in de volksmond de naam 'hondegat' kreeg. In de eerste helft van de 19e eeuw werd het gebouw almaar bouwvalliger en het voldeed ook niet meer aan de veranderde inzichten m.b.t. hoe men met gevangenen omging.

In augustus 1841 ontsnapten er gelijktijdig zes gevangen, en dat was de druppel die de emmer deed overlopen. In 1843 kwam er een nieuwe gevangenis gereed achter het Provinciaal Gerechtshof en de oude gevangenis werd afgebroken in 1848. Volgens sommige bronnen zou ook in deze tijd de muur van hergebruikte kloostermoppen van het voormalige klooster gebouwd zijn. Verder stond er niets, tot dat de tuinmanswoning gebouwd werd.

Ontwerp

Het pand werd aanbesteed door het ministerie van Binnenlandse Zaken en het bestek werd opgemaakt door Rijkswaterstaat. Zoals met veel waterstaatsontwerpen is het altijd maar de vraag wie het precies ontwierp, en ontwerpen werden ook nog wel eens hergebruikt, maar de eindverantwoordelijke voor het ontwerp was de hoofdingenieur van het 1e en 3e district; Ir. Johan Strootman.

Het ontwerp vertoont enige gelijkenissen met het kort daarvoor gereed gekomen Assen - Brink 41 - Telegraafkantoor, dat ook tot stand kwam onder de directie van Strootman.

Twintigste eeuw

Het pand onderging een verbouwing in 1901-1902, in de tijd dat het noordelijker gelegen Rijksarchiefgebouw gereed kwam. Een uitbouw aan de achterzijde werd afgebroken, en een deel van de toen al bestaande, of toen gebouwde, muur van hergebruikte kloostermoppen, werd overkapt en bij het pand getrokken. De deur in deze muur is de huidige voordeur.

Het heeft dienst gedaan als tuinmanswoning tot 1959, toen de laatste tuinman, K. Koopmans, vertrok. Inmiddels was de woning overgegaan in eigendom van het rijk naar de provincie. Deze wilde het pand eerst gebruiken als dienstwoning voor de bode-conciërge, later ontstond het plan om álle woningen aan de noordzijde van de Kloosterstraat af te breken ten behoeve van de uitbreiding van de provinciale gebouwen, en tenslotte werd het verhuurd aan het Drents Genootschap, later de Drentse Culturele Raad. In de jaren '80 was het het regionale kantoor van Radio Noord, en tenslotte kwam het in 1989 in erfpacht bij Het Drents Landschap. Dat is het anno 2025 nog steeds. De organisatie heeft alle panden aan de noordzijde van de Kloosterstraat in bezit en heeft ze ook middels een grote verbouwing aan elkaar verbonden, behalve dit pand.

---

Deze pagina is tot stand gekomen in samenwerking met Anthony Ruijtenbeek.

Bronnen en verwijzingen

• Het Hondegat, de eerste gevangenis van Assen, artikel uit het Asser Historisch Tijdschrift van december 2003, geschreven door H.M. Luning
• Informatie afkomstig uit archiefonderzoek, gedaan door Anthony Ruijtenbeek
• Van klooster tot Museum, de geschiedenis van het gebouwencomplex van het Drents Museum, door A.J.M. den Teuling en K. van der Ploeg, Assen 1985, ISBN 90 70884 08 9
• Wikipedia-artikel over hoofdingenieur Johan Strootman

Zie ook

Monumenten

• Assen - Brink 41 - Telegraafkantoor

• Assen - Alteveerstraat 104 - voormalig kantoor
• Assen - Brink 41 - Telegraafkantoor

Artikelen

• Rijksmonumenten

Hoort bij deze thema's

• Monumenten

Beschermd stads- en dorpsgezicht

• Assen - Brink

Begrippen

tuinmanswoningen en neorenaissance

Meer informatie Meer over het monumentenregister en het rechtsgevolg van de aanwijzing tot rijksmonument is te vinden op cultureelerfgoed.nl/monumenten.

Meer over de omvang en reikwijdte van de bescherming van specifiek dit monument is te vinden in Monumenten - Rijksmonumentenregister en de leeswijzer.

---