Amsterdam - Jan Luijkenstraat 3

(505807) monumentenregister Monumentnummer: 505807

Introductie

Vrijstaande dubbele villa in één opzet gebouwd met nr 5, dat een apart monumentnummer heeft (rijksmonument 505801), op een rechthoekig grondplan ontworpen. Opgetrokken in donkerrode baksteen, waarop lichtgele gekoppelde banden en grijze natuurstenen accenten. Het geheel van de dubbele villa wordt gedekt door een samengestelde dakvorm. Voorts vier bouwlagen en aan beide zijden een erker over drie verdiepingen.

Aanleiding voor de bescherming

De dubbele villa is ingeschreven in het rijksmonumentenregister in het kader van het MIP/MSP 1850-1940.

Opdrachtgever

De dubbele villa is gebouwd in opdracht van Willem van der Masch Spakler, (Amsterdam, 8 juli 1839 – Amsterdam 3 juni 1932). Spakler was een welgesteld ondernemer. Hij bekommerde zich tevens om een goede huisvesting van arbeiders. Samen met Johanna ter Meulen richtte hij hiervoor in 1898 de Woningmaatschappij Oud-Amsterdam NV op.

Post 65-Actie!-gekraakt

De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed onderzoekt gebouwd en aangelegd Nederland uit de periode 1965-1990. We noemen die periode Post 65. We kijken daarbij naar maatschappelijke ontwikkelingen en de invloed die ze hebben gehad op de vorming van ons land. Dit wordt geïllustreerd aan de hand van zes verhaallijnen. Eén van deze verhaallijnen is Actie! Hierin komt onder andere de kraakbeweging aan de orde. Gekraakte panden waren vaak rijksmonument en dus geen nieuwbouw uit de periode 1965-1990. Eén van deze kraakpanden is dit rijksmonument.

Lucky Luyk

Zoals veel van dit soort grote woonhuizen, was ook dit pand in de loop van de tijd getransformeerd tot kantoor. Na een periode van leegstand werd het op 4 april 1981 gekraakt. Een nieuwe eigenaar organiseerde een knokploeg die de krakers uit de villa verdreef, maar op 20 oktober 1981 heroverden bewapende krakers het pand. Een lange juridische procedure volgde. In september 1982 besloot de Gemeente Amsterdam het pand aan te kopen voor algemene sociale huisvesting. De krakers eisten een bestemming voor jongerenhuisvesting. De gemeente ging vervolgens over tot ontruiming, waarna op 11 oktober 1982 hevige rellen uitbraken. Om deze in te tomen, werd voor drie dagen een noodverordening van kracht. Van beide kanten werd hard opgetreden. De kraakbeweging verspeelde echter door deze actie veel van haar maatschappelijk krediet.

Bronnen en verwijzingen

Zie ook

Monumenten

Artikelen

Hoort bij deze thema's

Monumenten

Begrippen

Overgangsarchitectuur en villa's

Meer informatie Meer over het monumentenregister en het rechtsgevolg van de aanwijzing tot rijksmonument is te vinden op cultureelerfgoed.nl/monumenten.

Meer over de omvang en reikwijdte van de bescherming van specifiek dit monument is te vinden in Monumenten - Rijksmonumentenregister en de leeswijzer.

Verbeteringen, vragen of opmerkingen?Geef een inhoudelijke verbetering door, stel een vraag of maak een opmerking via het contactformulier.