Wittem - Wittemer Allee 32 - Redemptoristenklooster

(506470) monumentenregister Monumentnummer: 506470

Introductie

Het kloostercomplex is in 1894 herbouwd naar ontwerp van Johannes Kayser (J.H.J, 1842 - 1917). Zijn voorganger werd hiervoor gesloopt echter met behoud van de rijk gedecoreerde barokke kloosterkerk die stamt uit de jaren 1729 - '33. Deze kerk is gebouwd als Capucijnenkerk en een werk van de Münster architect Johann Slaun (J.C., 1695 - 1773). In 1895 krijgt de kerk bij de voornoemde nieuwbouwwerkzaamheden een nieuwe voorgevel met symmetrische indeling. Het centrale vierkante schip blijft in tact. Het wordt geleed door de ronde bogen om de ramen het overwelfde koor en pilasterreeksen met vergulde corinthische kapitelen.

Afb. 1 Het Redemptoristenklooster. Foto door A. Barnard, 2020. Beeldbank RCE, CC BY-SA 3.0

Afb. 2 Het orgel. Foto door K. Roderburg en P. van Galen, 2008. Beeldbank RCE, CC BY-SA 3.0

Kenmerken

Rijksmonument sinds: 16 december 1996

Bouwactiviteiten

werkzaamheid	van	tot	nauwkeurigheid	toelichting
vervaardiging	1894	1894	globaal

Bouwstijlen

bouwstijl	zuiverheid	toelichting
Traditionalisme	stijlzuiver	In hoofdzaak eclectische invloeden

Ambachten

vakman	plaats	beroep	toelichting
Johannes Kayser	Limburg	architect / bouwkundige / constructeur

Klooster

In het fraaie, barokke interieur bevinden zich onder meer de barokke houten beeltenissen van Onze Lieuve Vrouw en Sint Jozef (17e eeuw), het classicistische hoofdaltaar (midden 19e eeuw) en de het orgelbalkon dat halverwege de 18de-eeuw is gerealiseerd. De twintigste eeuw bracht nog de gewelfschilderingen die tijdens de oorlog 1939 - 1940 zijn gemaakt door de Limburgse beeldend kunstenaar Charles Eyck (1897 - 1983). Zij verbeelden de Verkondiging van het Woord Gods.

Orgel

Het Franssen orgel is geplaatst in een dubbele orgelkas uit 1901. De balustrade dateert van 1864. De twee ongeschilderde houten kassen die aan weerszijden van het grote rondboogvenster staan, bestaan elk uit vijf delen: vier aan de lange zijde, één aan de korte, elk in hoogte wisselend. In het front staan houten imitatiepijpen. De kas is rijk versierd met fraai bijna grottesque, gesneden lijstwerk, halfzuilen met composietkapitelen, eierelijsten, bladwerk, lauwerkransen en bloemen in de zwikken. Een zware samengestelde kroonlijst verbindt de verschillende onderdelen. Een tweetal vleugelstukken vormt de overgang van het hogere middendeel naar de lagere tussenvelden.

Het orgel wordt door de Roermondse orgelbouwers Gebroeders Franssen in 1901 geleverd voor een totaalbedrag van 5.000 gulden. Broeder Andreas tekent voor de kas en krijgt er 130 gulden voor betaald. Het nieuwe orgel vervangt het door pater Retler gebouwde exemplaar dat in 1895 wordt verkocht. In 1939 wordt het orgel door de Gebroeders Vermeulen uit Weert schoongemaakt. In 1955 verplaatsen zij het orgel naar achter en vernieuwen een deel van de windvoorziening, kegelladen, speeltafel elektropneumatische tractuur. Door al deze ingrijpende verbouwingen heeft alleen nog de orgelkas rijksmonumentale waarde.

In 2002 tekende de firma Stahlhuth voor schoonmaak en herstel van het orgel.

Hoe om te gaan met historisch waardevolle orgels?

Een historisch orgel is een waardevol en kwetsbaar instrument. Ook relatief eenvoudige of gangbare onderhoudswerkzaamheden aan een (kerk)gebouw kunnen het orgel ernstige schade toebrengen.

Gaat u binnenkort verbouwen of wordt de kerk, kapel of andere locatie waar het orgel staat geschilderd of gerenoveerd, schakel dan zo spoedig mogelijk een orgeladviseur in of vraag advies bij de orgelspecialist van de RCE. U kunt contact opnemen via info@cultureelerfgoed.nl.

Zie ook: Orgels in Nederland

Bronnen en verwijzingen

• De Orgelsite Gebroeders Franssen
• De Orgelsite Rectoraatskerk van de H.H. Alfonsus en J. Nepomucenus
• Het Historische Orgel, in Nederland, Supplement, Utrecht/Antwerpen, NIVO 2010. p. 365 - 367
• Kerkgebouwen in Limburg Alfonsus en Joannes Nepomucenus
• Monumenten in Nederland, Limburg, R, Stenvert et all, Rijksdienst voor de Monumentenzorg/Waanders, Zeist/Zwolle 2003, p. 290
• Orgelbauanstalt
• Reliwiki Alfonsus en Joannes Nepomucenus
• Wikipedia Johann Conrad
• Wikipedia Charles Eyck
• Wikipedia Vermeulen (bedrijf)
• Wikipedia Redemptoristenklooster
• Wikipedia Johannes Kayser

Zie ook

Artikelen

• Rijksmonumenten
• Orgels in Nederland

Hoort bij deze thema's

• Monumenten
• Kerken
• Religieuze gebouwen

Begrippen

kloosters, orgels, Traditionalisme en Neoclassicisme

Meer informatie Meer over het monumentenregister en het rechtsgevolg van de aanwijzing tot rijksmonument is te vinden op cultureelerfgoed.nl/monumenten.

Meer over de omvang en reikwijdte van de bescherming van specifiek dit monument is te vinden in Monumenten - Rijksmonumentenregister en de leeswijzer.

---