Meerssen - Pastoor Nicolaas Creftenstraat 4 - Grafkapel Paul Brouwers
Monumentnummer: 507208
Introductie
Grafkapel familie Brouwers op begraafplaats Meerssen
Kenmerken
Rijksmonument sinds: 12 maart 1997
Bouwactiviteiten
Bouwtypen
Bouwstijlen
Ambachten
Onderdeel van complex
Dit monument is onderdeel van een rijksmonumentencomplex: Complexen/507206.
Historie
Dicht bij de oorspronkelijke entree van de algemene begraafplaats van Meerssen aan de Bunderstraat staat de in neoclassicistische trant gebouwd grafkapel voor de familie Paul Brouwers. Deze Paul Brouwers (1867-1923) kocht in augustus 1901 de tot grafkelder ingerichte begraafplaats voor zes personen. Hij was in Limburg een van de hoogstaangeslagene inzake de rijksbelastingen, naast de familie Aubel uit Meerssen. Brouwers was lid van Gedeputeerde Staten en maakte deel uit van de raad van bestuur van De Sphinx, de aardewerkfabriek van de familie Regout. Zijn moeder was een Regout.
De kapel werd gebouwd door atelier Ernest Salu, beeldhouwers uit Laken bij Brussel. Hun naam staat op het basement van de rechter pilaar. Als eerste werd hier de in 1898 overleden echtgenote van Brouwers bijgezet.
De situatie rondom de grafkapel zal niet meer hetzelfde zijn als toen deze werd gebouwd. Nu staat de kapel aan een smaller pad, enigszins opgesloten tussen taxushagen. De kapel staat op een rechthoekige plattegrond en is geheel opgetrokken uit hardsteen. Het flauw hellende zadeldak is vervaardigd uit twee grote hardstenen platen. De kapel is ontworpen naar het model van een Prostylos, een Oudgriekse tempelvorm. De voorgevel bestaat uit een naar achter geplaatste toegang, bestaande uit een plaatijzeren deur met glasraam en siersmeedwerk. Ervoor zijn twee zuilen met composiet kapitelen die rusten op een doorlopende getrapte plint. De zuilen dragen een latei met het opschrift "Familie Paul Brouwers" met daarboven een met kruis bekroond driehoekig fronton met acroteria, bloemenkrans en bloemtakken.
In de zijgevels zijn twee rondboogvensters met kapiteeltjes en tandversiering opgenomen met glas-in-lood ramen met eveneens florale motieven. Aan de buitenzijde is een frame met gaas aangebracht, ter bescherming van het glad-in-lood. In de achtergevel is één rondboogvenster opgenomen. Het fronton is hier leeg.
De cella, oftewel de binnenruimte bevat tegen de achterwand een barok marmeren altaar en tussen de vensters marmeren memorieplaten ter herinnering aan de bijzettingen. De sfeer in het binnenste wordt sterk bepaald door het gekleurde glas-in-lood. Fraai detail is de rand rondom de grafkapel van uit natuursteen uitgehouwen gestileerde kruisbloemen.
Rijksmonument
De grafkapel maakt onderdeel uit van een complex, samen met twee andere kapellen op de begraafplaats. De aanwijzing vond plaats in 1997 op grond van het Monumenten Inventarisatie Project (MIP) en de Monumenten Selectie Procedure (MSP). Volgens de omschrijving is de grafkapel van de familie Brouwers van cultuurhistorisch belang als bijzondere uitdrukking van een typologische ontwikkeling. De kapel bezit architectuurhistorische waarde wegens haar belang voor de regionale geschiedenis van de architectuur, wegens de hoogwaardige esthetische kwaliteiten van het ontwerp en vanwege de bijzondere samenhang tussen ex- en interieur. Ensemblewaarde ontleent deze grafkapel aan haar markante situering aan de zuidzijde van de begraafplaats van Meerssen waarmee het gebouw van betekenis is voor het aanzien van dit gedeelte van Meerssen. De kapel is tenslotte van algemeen belang op grond van de architectonische gaafheid van ex- en interieur en de zeldzaamheid.
Huidige situatie
Salu is in Brussel en verre omgeving de leverancier van honderden grafkapellen en grafmonumenten. In België zijn dergelijke grafkapellen dan ook op veel oudere begraafplaatsen te vinden, maar in Nederland is dit type relatief zeldzaam. In 1992 heeft nog een bijzetting plaatsgevonden in de kelder.
De grafkapel verkeert in goede staat.
Deze pagina is tot stand gekomen in samenwerking met stichting Dodenakkers.
Bronnen en verwijzingen
- Hulsman en Hulsman; Bouwen op de grens. Deel Zuid. Gids voor de funeraire architectuur in Nederland, Limburg – Noord-Brabant - Zeeland, Rotterdam 2008
Zie ook
Monumenten- Complexen/507206 (bestaat nog niet)
Meer informatie Meer over het monumentenregister en het rechtsgevolg van de aanwijzing tot rijksmonument is te vinden op cultureelerfgoed.nl/monumenten.
Meer over de omvang en reikwijdte van de bescherming van specifiek dit monument is te vinden in Monumenten - Rijksmonumentenregister en de leeswijzer.Deze pagina is voor het laatst bewerkt op 16 mei 2026 om 02:05.