Loosdrecht - Nieuw-Loosdrechtsedijk bij 21 - Grafkapel familie Hacke
Monumentnummer: 508014
Introductie
Familiekapel op grafkelder op buitenplaats Eikenrode.
Kenmerken
Rijksmonument sinds: 21 oktober 1997
Bouwactiviteiten
Bouwtypen
Onderdeel van complex
Dit monument is onderdeel van een rijksmonumentencomplex: Complexen/508010.
Historie
Jan Conrad Hacke (1814-1873) liet in 1845 het huis Eikenrode aanleggen in Nieuw-Loosdrecht. In datzelfde jaar trouwde Hacke met de uit Nieuw-Loosdrecht afkomstige Janna Catharina Susanna Elias (1823-1868). Het vermogen dat zij erfde stelde het gezin in staat om in grote luxe te leven. In 1856 kocht Hacke de heerlijkheid van Mijnden en de beide Loosdrechten en noemt zich sindsdien Hacke van Mijnden. Hij hield zich vooral bezig met het uitbreiden van Eikenrode, letterkunde en verzamelen van kunst en het echtpaar verkeerde tussen de bekende kunstenaars van hun tijd, zoals Potgieter.
Het gezin kreeg in totaal twaalf kinderen, maar al in 1854 sterven een aantal kinderen, één in 1859, in 1862 en drie in 1865 en nog één in 1866. In 1865 stierf ook de vader van Hacke en in het jaar daarop zijn moeder. Waarschijnlijk was met name 1865 cruciaal voor de keuze om op het terrein, helemaal tegen de perceelsgrens een eigen familiegrafkapel te bouwen. Daar werden alle reeds overleden familieleden bijgezet in een forse grafkelder onder de kapel.
De toegang tot de kelder ligt voor de kapel en kan betreden worden na het lichten van drie zerken. De uit baksteen opgetrokken kapel heeft een plattegrond in de vorm van een Latijns kruis. Het gebouw heeft rondom een gecementeerde plint met aan de voorzijde een hardstenen trap bestaande uit drie treden. De kapel is voorzien van vier topgevels waarvan twee voorzien van spitsboogvensters. Alle topgevels zijn voorzien van een ijzeren kruis. De achtergevel is blind. Op de zadeldaken liggen leien met in het midden een rond daklicht, dat waarschijnlijk niet meer oorspronkelijk is.
In de voorgevel is in een terugliggende spitsboogvormige nis een dubbele houten deur opgenomen. De spitsboog is voorzien van een rollaag met hardstenen sluitsteen. In de zijkanten van de nis bevinden zich hardstenen blokken met metalen restanten waar in het verleden een metalen hekwerk in gehangen kon worden. Boven de deur is een hardstenen tekstplaat opgenomen met het opschrift "Christo animi Vitae", wat zich laat vertalen als “Voor Christus, het leven van de ziel”. Ter weerszijden van de deur waren voorheen een houten vlinder met gespreide vleugels en een houten naar beneden gerichte fakkel opgenomen. De objecten die er nu hangen zijn afgietsels van de originele voorwerpen die worden bewaard door de Historische Kring Loosdrecht.
In het sobere interieur liggen op de vloer marmeren tegels met aan de rand hardstenen tegels. Centraal in de vier armen van de kapel bevindt zich telkens een glazen tegel waardoorheen men in de grafkelder kan kijken, maar die voornamelijk licht doorlaat in de kelder. Op de wanden zijn talloze marmeren tekstplaten aangebracht met daarop de namen van de hier bijgezette personen. In de dwarsarmen en op de achterwand zijn marmeren banden aangebracht met de teksten "Ik ben de weg en de waarheid en het leven" (midden), "Laat de kinderen tot mij komen" (links) en "Ik leef en gij zult leven" (rechts). Tegen de achterwand staat een Christusbeeld op een aardbol. Dat beeld vervangt een oorspronkelijk marmeren beeld van Christus aan de geselpaal, van de hand van de Italiaanse beeldhouwer Eumene Baratta. Dit beeld bevindt zich thans in de Oud-katholieke kerk te Hilversum. De kapel is omgeven door een haag van hulst en de toegang tot het terrein waarop de kapel staat wordt gevormd door een dubbel smeedijzeren hekwerk tussen twee afgeknotte hardstenen hekzuilen. Links en rechts sluiten smeedijzeren wangen aan op de pijlers. De rollaag onder het hek is niet oorspronkelijk.
Tot 1969 zijn in totaal 18 leden van de familie Hacke bijgezet. In 2000 zijn hier nog een achterkleinkind van Hacke en haar man bijgezet.
Rijksmonument
In 1997 werd de historische buitenplaats aangewezen als rijksmonumenten onder complexnummer 508010. De grafkapel maakt onderdeel uit van het complex. Ten tijde van de aanwijzing verkeerde de grafkapel in slechte staat. Niet lang na de aanwijzing is de grafkapel gerestaureerd. In 2001 werd de restauratie afgerond. Lange tijd daarna stond het gedeelte met de grafkapel achter een hoog hekwerk. De grafkapel is aangewezen vanwege het feit dat het gaat om een architectonisch, architectuur- en cultuurhistorisch waardevol en gave familiegrafkapel. De grafkapel vergroot de waarden van de historische buitenplaats.
Huidige situatie
In 1969 werd de buitenplaats verkocht, maar daar bleef de grafkapel buiten. De grafkapel kwam in 1992 in eigendom van de stichting Historische Kring Loosdrecht. Die stichting is speciaal opgericht op verzoek van de familie om het voortbestaan van de grafkelder te kunnen waarborgen. Enkele jaren geleden is de grafkapel weer wat meer vrijgezet en zijn een aantal herstelwerkzaamheden uitgevoerd, waaronder aan de toegang tot de kelder. Er bestaat nog een wens om het marmeren Christusbeeld, of een kopie daarvan, hier weer te kunnen plaatsen. De Historische Kring Loosdrecht pleegt regelmatig onderhoud.
Deze pagina is tot stand gekomen in samenwerking met stichting Dodenakkers.
Bronnen en verwijzingen
- Ligt, B. de; Enige hoofdstukken uit de vroege geschiedenis van Eikenrode, in: Historische Kring Loosdrecht, jrg. 21 ; nr. 98 (1994), pagina's 49-66
- Monumenten in Nederland (1996-2006) Chris Kolman, Ben Kooij, Ben Olde Meierink, Ronald Rommes, Ronald Stenvert, Margreet Tholens. Monumenten in Nederland. Utrecht – Loosdrecht (1996), p. 155
Zie ook
Monumenten- Complexen/508010 (bestaat nog niet)
Meer informatie Meer over het monumentenregister en het rechtsgevolg van de aanwijzing tot rijksmonument is te vinden op cultureelerfgoed.nl/monumenten.
Meer over de omvang en reikwijdte van de bescherming van specifiek dit monument is te vinden in Monumenten - Rijksmonumentenregister en de leeswijzer.
Deze pagina is voor het laatst bewerkt op 9 jul 2026 om 02:09.