Den Oever - Afsluitdijk - Stevinsluizen 1, 2 en 3
Monumentnummer: 510382
Introductie
Spuisluizen genaamd "Stevinsluizen 1, 2 en 3" behorende tot de Zuiderzeewerken. Het ontwerp van de Stevinsluizen vormen een eenheid met de Lorentzsluizen 4 en 5 in Kornwerderzand. Samen maken ze onderdeel uit van de Afsluitdijk, aangelegd in de periode 1922-1932. Hiervan maken ook deel uit de militaire stellingen in Den Oever respectievelijk in Kornwerderzand, beschermd gezicht Kornwerderzand en de uitkijktoren op de plek waar de dijk is gedicht in 1932, naar ontwerp van W.M. Dudok. Midden op de dijk markeert een grenspaal de grens tussen de provincies Noord-Holland en Súdwest-Fryslân.
Kenmerken
Rijksmonument sinds: 01 juli 1998
Bouwactiviteiten
Ambachten
Kennis in monumentenregister
Kennis over dit monument is momenteel (ook) nog terug te vinden in het monumentenregister: Rijksmonument 510382.
Tijdlijn afsluitdijk
(bron: Bouwhistorisch onderzoek monumenten Afsluitdijk, Witteveen + Bos/ BBA, juni 2014)
De eerste ideeën over een afsluiting in 1667: Hendrick Stevin (1613-1669)
- (1667) ‘hoe [men] het gewelt en vergif der Noortzee uytter Verenigt Nederlant te verdrijven sal’. Hij wilde dit verwezenlijken door een dijk aan te leggen vanaf de kop van Noord-Holland langs de waddeneilanden naar de Friese zeedijken; ‘.. dammende alle gaten van Staelduy�nen over Texel, Eyerlant, Vlielant, Derschellingen en Amelant, en sluytende dit aen Vriesland. En stellen in so veel gaten sluysen, om daer deur in de Noortzee uyt te lopen, en bij ebwater te losen, als genoeg is’. Zijn naam is blijvend verbonden aan een de spuisluizen.
Inrichten van een organisatie met de oprichting Zuiderzeevereniging (1886-1926)
- (1886) Opdracht tot onderzoek naar de wenselijkheid van gehele of gedeeltelijke afsluiting van de Zuiderzee, de Waddenzee en de Lauwerszee aan ingenieur Cornelis Lely (1854-1929).
- (1892) Uitkomsten onderzoek ingenieur Lely: afsluiting van de Zuiderzee, maar ook de geleidelijke verwezenlijking van vier polders daarin.
- (13 juni 1918) ‘Wet tot afsluiting van de Zuiderzee’, minister van Waterstaat Lely
- (1918) Zuiderzeeraad
- (1919) Dienst der Zuiderzeewerken
- (1926) 4 september, oprichting een aannemersconsortium onder de naam N.V. Maatschappij tot Uitvoering van Zuiderzeewerken (M.U.Z).
De uitvoering van de werkzaamheden: de aanleg van de dijk (1922-1932)
- (1922) aanleg L-vormige sluisput voor de uitwaterings- en schutsluizen van de Stevinsluizen bij Den Oever.
- (1927) start aanleg, zowel vanuit Wieringen als vanuit Friesland. (afb. 4.1).
- (1927) aanleg L-vormige sluisput van de naar de professor genoemde Lorentzsluizen bij het zuidwestelijk van Zurich gelegen Kornwerderzand.
- (1929) aanleg van een werkhaven midden in het tracé op het Breezand.
- (1932) 28 mei, sluiting laatste gat in de dijk, het westelijke sluitgat van de Vlieter.
Tijdlijn spuisluizen Stevin
- (1922) aanleg L-vormige sluisput, spuisluizen, schutssluizen en bedieningshuis.
- (1940-45) herstel oorlogsschade.
- (1995) bouw nieuw bedieningshuis.
Monumentale (kern)waarde
- n.t.b.
Advies omgevingsvergunning
Over dit monument is advies uitgebracht:
- Den Oever - Advies 1112557 (28 juni 2021)
Adviezen van voor 1 januari 2024 zijn uitgebracht in het kader van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo). Adviezen vanaf 1 januari 2024 zijn uitgebracht in het kader van de Omgevingswet, rijksmonumentenactiviteit.
Zie ook
ArtikelenHoort bij deze thema's Specialist(en)Meer informatie Meer over het monumentenregister en het rechtsgevolg van de aanwijzing tot rijksmonument is te vinden op cultureelerfgoed.nl/monumenten.
Meer over de omvang en reikwijdte van de bescherming van specifiek dit monument is te vinden in Monumenten - Rijksmonumentenregister en de leeswijzer.Deze pagina is voor het laatst bewerkt op 16 mei 2026 om 02:05.