Rotterdam - Koninginnenhoofd 1 - voormalig kantoor Holland-Amerika Lijn
Monumentnummer: 513872
Introductie
Voormalig kantoorgebouw van de scheepvaartmaatschappij 'Holland-Amerika Lijn', gelegen op de kop van de Wilhelminapier, bekend als Hotel New York.
Kenmerken
Rijksmonument sinds: 10 oktober 2000
Bouwactiviteiten
Bouwtypen
Bouwstijlen
Ambachten
Kennis in monumentenregister
Kennis over dit monument is momenteel (ook) nog terug te vinden in het monumentenregister: Rijksmonument 513872.
Omringd door de Maas, hoge woontorens en gigantische kantoorgebouwen, staat het Hotel New York aan de kop van Zuid in Rotterdam als een rost in de branding. Het pand werd oorspronkelijk gebouwd als hoofdkantoor van de Holland-Amerika Lijn (HAL) (afb. 1). Deze scheepvaartmaatschappij speelde een cruciale rol in de Europese emigratiegeschiedenis. Vanaf de Wilhelminapier vertrokken talloze mensen naar Amerika, ‘het beloofde land’.
De architecten Jan Müller (1847–1928) en Constant Mari Droogleever Fortuijn (1846–1928) ontwierpen het gebouw. Het opende in 1901, waarna in de daaropvolgende jaren het gebouw die maal werd uitgebreid als gevolg van de groei van de rederij: in 1908 met de toevoeging van een magazijn, in 1916 met een uitbreiding waaronder een achthoekige toren, en in 1920 met een uitbreiding aan de westzijde inclusief een nieuwe voorgevel. Al deze uitbreidingen waren naar ontwerp van C.B. van der Tak en de firma Müller en Zonen
Het gebouw bestaat uit een souterrain en drie bouwlagen op een vrijwel vierkant grondplan. De gietijzeren constructie is opgetrokken in rood baksteen, met natuurstenen detaillering, en een natuurstenen plint. In de voorgevel bevindt zich op de begane grond de hoofdingang, uitgevoerd als een uitbouw met aan weerszijden een dubbele deur onder een houten luifel en daarvoor een smeedijzeren sierlantaarn. Aan weerszijden van de entree bevinden zich vier smalle vensters. Op de eerste verdieping zijn drie driezijdige erkers aangebracht, met daarboven balkons voor de tweede verdieping. De gevel wordt bekroond door drie naast elkaar geplaatste natuurstenen topgevels met wapenschilden, boven de goudkleurige belettering ‘Holland-Amerika Lijn’. De afgeschuinde hoeken volgen de indeling van de voorgevel en worden aan beide zijden geaccentueerd door een achthoekige toren, met een vierzijdig koperen koepeldak, waarin aan alle zijden een klok is geplaatst. De ene toren wordt bekroond met een vlaggenmast, de andere met een windwijzer in de vorm van een zeilschip (fig. 2).
In 1978 verkocht de Holland-Amerika Lijn het gebouw. Het bedrijf verdween in 1984 zelfs volledig van de Wilhelminakade. In 1993 werd het voormalige kantoorpand heringericht tot hotel. Op de kade voor het gebouw werd in 2001 het kunstwerk Lost Luggage Depot onthuld, een gietijzeren beeld van de Canadese kunstenaar Jeff Wall (1946). Het werk verbeeldt een bewaarplaats voor gevonden voorwerpen en herinnert aan de oorspronkelijke functie van Hotel New York.
Bronnen en verwijzingen
- Bibliotheek RCE Publicatie(s) over dit rijksmonument
- Heiden, Maria. Hotel New York : 10 jaar in Rotterdam. Hotel New York, 2003
- Wikipedia Hotel New York (Rotterdam)
- ‘Lost Luggage Depot’, Sculpture International Rotterdam
- ‘Muller, Jan’, Nieuwe Instituut
Zie ook
ArtikelenHoort bij deze thema'sMeer informatie Meer over het monumentenregister en het rechtsgevolg van de aanwijzing tot rijksmonument is te vinden op cultureelerfgoed.nl/monumenten.
Meer over de omvang en reikwijdte van de bescherming van specifiek dit monument is te vinden in Monumenten - Rijksmonumentenregister en de leeswijzer.
Deze pagina is voor het laatst bewerkt op 20 jan 2026 om 04:01.