Arnhem - Willemsplein 5 - De Nederlanden van 1845
Monumentnummer: 516839
Introductie
Kantoorgebouw "De Nederlanden van 1845".
Kenmerken
Rijksmonument sinds: 18 september 2000
Bouwactiviteiten
Bouwtypen
Bouwstijlen
Ambachten
Kennis in monumentenregister
Kennis over dit monument is momenteel (ook) nog terug te vinden in het monumentenregister: Rijksmonument 516839.
Op het dak van een groot gebouw aan het Willemsplein in Arnhem stond in grote letters oorspronkelijk de tekst: ‘De Nederlanden van 1845’. De verzekeringsmaatschappij, die anno 2026 bekend staat als Nationale-Nederlanden, werkte lange tijd samen met H.P. Berlage (1856-1934). Als “huisarchitect’ ontwierp hij veel kantoorgebouwen voor het bedrijf, waaronder twee in Den Haag: aan de Groenhovenstraat (1924-7) en het Kerkplein (1909).
Na de dood van Berlage in 1934, nam zijn vriend Willem Marinus Dudok (1884-1974) de rol van huisarchitect over. Naast dit gebouw in Arnhem, ontwierp hij ook een kantoor in Amsterdam (1938-1939, niet uitgevoerd), Rotterdam (1949-1952) en Den Haag (verbouwing 1951-1953). Dudok behoort net als Berlage tot de grootste architecten en stedenbouwkundigen van de 20e eeuw. Hij ontwierp onder andere het wereldberoemde Raadhuis in Hilversum en de Stadsschouwburg in Utrecht.
In tegenstelling tot Berlage omarmt Dudok in zijn ontwerp nadrukkelijk de zakelijke stijl en de bouwprincipes van het Nieuwe Bouwen. Op de gevelletters na ontbreekt elke vorm van versiering; de nadruk ligt op de functie van het gebouw en het gebruik van moderne bouwmaterialen. Het gebouw telt vier verdiepingen. De plint is bekleed met zwart marmer, de bovenbouw met lichtgele tegels. De gebogen gevel wordt links afgesloten door een lage vleugel van één bouwlaag en rechts geaccentueerd door een hoog trappenhuis met een volledig glazen gevel. Grote vensters zorgen voor veel daglicht in de grote, gedeelde kantoorvloeren. Ook het interieur is strak en sober vormgegeven: witte wanden, lichtblauwe tegels in het trappenhuis en wit marmer in de entreehal. Het meubilair is modern en functioneel, met stalen buismeubels van Gispen.
Latere wijzigingen
Het gebouw is later in gebruik geweest als kantoor van ANWB en uitzendbureau Randstad. In 2000 is het aangewezen als rijksmonument en in 2006 is het gerenoveerd. Triodos Vastgoedfonds kocht het pand aan in 2011, waarna wederom enkele renovaties en verbouwingen volgden. Sindsdien is het gebouw verhuurd aan verschillende bedrijven, waaronder de Rabobank.
Deze pagina is tot stand gekomen in samenwerking met Tijmen ter Keurs.
Bronnen en verwijzingen
- Architect Dudok Dudok in Arnhem
- Het Nieuwe Instituut Dudok, W.M. (Willem Marinus) / Archief
- Monumenten in Nederland (1996-2006) Sabine Broekhoven, Chris Kolman, Ben Olde Meierink, Ronald Stenvert, Marc Tenten. Monumenten in Nederland. Gelderland – Arnhem (2000), p. 99
- Opzoom Dudok Willemsplein Arnhem
- Snellebrand, J.A.. ‘Berlage en Dudok en "De Nederlanden van 1845"’. In Forum: maandblad voor architectuur en gebonden kunsten 9, nr. 12 (1954): 446-449.
- Wikipedia De Nederlanden van 1845 (Arnhem)
Zie ook
ArtikelenHoort bij deze thema's BegrippenMeer informatie Meer over het monumentenregister en het rechtsgevolg van de aanwijzing tot rijksmonument is te vinden op cultureelerfgoed.nl/monumenten.
Meer over de omvang en reikwijdte van de bescherming van specifiek dit monument is te vinden in Monumenten - Rijksmonumentenregister en de leeswijzer.
Deze pagina is voor het laatst bewerkt op 9 jul 2026 om 02:07.