Geleen - Prins de Lignestraat 33 - Sint Augustinuskerk


(517849) monumentenregister Monumentnummer: 517849



Introductie

Rooms-katholieke Sint Augustinuskerk is een driebeukige basilicale kruiskerk op T-vormige plattegrond met dubbeltorenfront. In de jaren 1933-‘34 gebouw in sobere expressionistische stijl naar ontwerp van de architecten Joseph en Pierre Cuypers jr.
Zwart-witfoto van de grote kerk met een paar geparkeerde auto's op het terrein in de voorgrond.
Afb. 1 De Sint Augustinuskerk. Foto door J.P. de Koning, 2001. Beeldbank RCE, CC BY-SA 3.0
Foto van het interieur van de kerk met kerkbanken en het orgel hierboven.
Afb. 2 Het orgel. Foto door K. Roderburg en P. van Galen, 2009/2010. Beeldbank RCE, CC BY-SA 3.0


Kenmerken

Rijksmonument sinds: 18 december 2001

Bouwactiviteiten

werkzaamheidvantotnauwkeurigheidtoelichting
vervaardiging 1934 1934 exact

Bouwstijlen

bouwstijlzuiverheidtoelichting
neogotiek invloeden Met elementen van Expressionisme

Ambachten

vakmanplaatsberoeptoelichting
Cuypers, J. Limburg architect / bouwkundige / constructeur
Ingenieursbureau Henri Huydts Limburg overig ambachtsoort
Cuypers, P. Limburg architect / bouwkundige / constructeur


Onderdeel van complex

Dit monument is onderdeel van een rijksmonumentencomplex: Geleen - Prins de Lignestraat 5-33 - Complex Sint Augustinuskerk.

Kerk

In de narthex drie scheibogen met daarboven het oxaal, in de zijbeuken een doopkapel en zijingang. De betonnen oxaalbalustrade rust op consoles. Boven het oxaal bevinden zich vijf spitsboogvensters met geel-blauw glas-in-lood in kruismotief, waarin Alfa en Omega symbolen.

Interieur

Het rijke interieur staat in contrast met het sobere exterieur van de kerk. In dit interieur zijn onder meer van belang twee witmarmeren communiebanken, het hoofdaltaar in wit en rood marmer, de houten gewelven met houten ribben, de kerkbanken op houten vlonders, de gebrandschilderde ramen van Jos Postmes uit 1935 en het grootorgel, afkomstig uit de Sint Laurentiuskerk te Rotterdam en opgeleverd in 1863 door Loret Vermeersch.

Grootorgel

Het orgel heeft een illustere geschiedenis. Oorspronkelijk bestemd voor de Onze Lieve Vrouwekerk aan de Wijnhaven in Rotterdam werd het orgel in 1904-‘05 door de fa. Maarschalkerweerd & Zn. overgebracht naar de Sint Ignatiuskerk (1892) aan de Westzeedijk. Daarbij werd de orgelkas voorzien van een nieuw eiken front passend bij de nieuwe kerk en werden aan het instrument wat kleine aanpassingen gedaan. Na enkele herstelwerken in 1939 uitgevoerd door Th. Strunk werd het orgel in 1956 gerestaureerd door de fa. Valckx & Van Kouteren. Op advies van de KKOR en in neobarokke stijl. De kerk was inmiddels door het bisdom tot kathedraal verheven en gewijd aan Sint Ignatius en Sint Laurentius. In 1956 vond opnieuw een restauratie plaats met werkzaamheden aan o.a. de handklavieren en registerknoppen.

In 1967 sloot de kerk aan de Westzeedijk haar deuren en in 1968 vond het orgel nieuwe domicilie in Geleen. Het wordt na herstelwerken en met diverse wijzigingen aan de kas overgeplaatst door de fa. Jos Stevens uit Duffel (België). De jaren 1990- 1992 tekenen voor de laatste grote restauratie door Verschueren Orgelbouw met als uitgangspunt herstel (cq reconstructie) van de situatie van 1863 met behoud van het uit 1905 stammende front.

Kunsthistorische aspecten

De orgelkas heeft een symmetrisch neogotisch front dat sinds 1968 bestaat uit een zestal velden bekroond met hoektorens. De vier middelste vormen een eenheid en hebben als middelpunt een nis die wordt bekroond door een ojiefboog met kruisbloem. In de nis een beeld van de Heilige Cecilia, een orgel als attribuut. Het middelste deel van het orgel heeft de meest uitbundige decoratie. De versiering bestaande uit houtsnijwerk van lijstwerk met vierpassen, kantelen, accoladebogen is deels opengewerkt, deels dicht. Ook op de hoektorens accoladebogen met fries, en toten bij de pijpvoeten. Ze zijn gericht op het middendeel en worden gedragen door consoles op een zuiltje.


Hoe om te gaan met historisch waardevolle orgels?

Een historisch orgel is een waardevol en kwetsbaar instrument. Ook relatief eenvoudige of gangbare onderhoudswerkzaamheden aan een (kerk)gebouw kunnen het orgel ernstige schade toebrengen.

Gaat u binnenkort verbouwen of wordt de kerk, kapel of andere locatie waar het orgel staat geschilderd of gerenoveerd, schakel dan zo spoedig mogelijk een orgeladviseur in of vraag advies bij de orgelspecialist van de RCE. U kunt contact opnemen via info@cultureelerfgoed.nl.

Zie ook: Orgels in Nederland




Bronnen en verwijzingen

  • De Orgelsite Sint Augustinuskerk
  • Het Historische Orgel in Nederland 1902 - 1910, 2010 Kosmos Uitgevers Utrecht/Antwerpen Hans Fidom e.a. p .153-154
  • Kerkgebouwen in Limburg St. Augustinus
  • Monumenten in Nederland. Limburg, Ronald Stenvert et. all, Rijksdienst voor de Monumentenzorg/ Waanders, 2003 Zeist/Zwolle, p. 115
  • Reliwiki St. Augustinus
  • Wikipedia Sint Augustinuskerk (Geleen)

Verbeteringen, vragen of opmerkingen?Geef een inhoudelijke verbetering door, stel een vraag of maak een opmerking via het contactformulier.




Deze pagina is voor het laatst bewerkt op 8 apr 2025 om 03:08.