Roermond - Parklaan 1 - Kapel in 't Zand
Monumentnummer: 520505
Introductie
De neogotische Kapel in 't Zand is een halfvrijstaande zaalkerk uit 1895 - 1896 gebouwd voor de Paters Redemptoristen naar een ontwerp van architect Joh. Kayser. Het heeft een vijfzijdig gesloten koor en een dakruiter. Het ontwerp is geïnspireerd door de Sainte Chapelle te Parijs.
Kenmerken
Rijksmonument sinds: 08 juli 2002
Bouwactiviteiten
Bouwstijlen
Onderdeel van complex
Dit monument is onderdeel van een rijksmonumentencomplex: Roermond - Parklaan 1-3 - Complex Kapel in 't Zand.
Kapel
De kapel speelde een belangrijke rol als bedevaartsoord. Dit blijkt ook uit de historische bebouwing rondom en zijn ligging aan het einde van de Kapellerlaan die de kapel verbindt met de binnenstad. De bestaande kapel verving zijn voorloper waarvan de traditie teruggaat tot in de 15de eeuw. Vanaf 1862 biedt het terrein met kapel domicilie aan de paters Redemptoristen. In 1863 ontwerpt architect Carl Weber het nieuwe klooster met de processiegang aan de zuidzijde van de kapel uit 1864. In 1866 krijgt Pierre Cuypers de opdracht het interieur van de kapel te verbouwen. Al snel blijkt de kapel te klein voor alle bedevaartsgangers en wordt besloten tot de bouw van een nieuwe kapel ter vervanging en deels over de bestaande, zodat de diebsten doorgang kunnen vinden. Pas 1 februari 1895 wordt toestemming tot bouw verleend, de inwijding van de nieuwbouw vindt 30 april 1896 plaats. De oorspronkelijke hoektorens aan de westzijde van de kapel gingen in 1940 door stormschade verloren en zijn niet herbouwd. Bij de bevrijding van Roermond in februari 1945 loopt ook de kapel ernstige schade op. De bestaande dakruiter, een ontwerp van C.J.H. Franssen, stamt uit 1924. De kapel krijgt nog een uitbreiding door het bureau van Joseph & Pierre Cuypers. Na de oorlog vinden van eind 1945 tot maart '47 herstelwerken plaats. In 1975 is de kapel gerestaureerd.
Het schip met ondiepe zijkapellen kent een smal en lager koor met een gebonden koortravee en een vijfzijdige absis onder een schilddak. Drie gekoppelde zijkapellen in de zuidelijke wand vormen de Mariakapel. In de meest westelijke travee bevindt zich een orgeltribune op U-vormige grondslag. De tribune, wordt gedragen door een rondboogarcade, op ronde en halfronde pijlers van donkere natuursteen versierd met bladwerkkapitelen. De zuilen ondersteunen een kruisribgewelf. In de meest westelijke travee is aan beide zijden een spitsboogvenster aangebracht. In het midden onder de orgeltribune bevindt zich de toegang onder een spitsboovormig bovenlicht. Het orgel bestaat uit een dubbele kas aan weerszijden van een groot spitsboogvenster.
De rijke inventaris, evenals de kapel in neogotische stijl, komt voor het leeuwendeel uit het nabijgelegen atelier van Cuypers & Stolzenberg. Hij dateert uit ca. 1866 en is afkomstig uit de vorige kapel. Daarnaast zijn vermeldenswaardig de gebrandschilderde ramen van F. (Frans). Nicolas & Zn uit 1896 - '97, het Jozefaltaar van J. Thissen uit 1898 en de neogotische schilderingen van A. Windhausen uit de jaren 1904 - '05.
Orgel
Rond 1700 werd in de oude kapel een orgel geplaatst door de Duitse orgelbouwer Weidtman uit Ratingen. Dit orgel verhuisde in 1906 naar Amsterdam na de verkoop aan het St. Aloysiusgesticht aldaar. In 1980 verhuist het orgel opnieuw, nu naar de Evangelisch-Lutherse kerk te Hilversum. Voor de Kapel in 't Zand vervaardigde orgelbouwer Franssen uit Roermond in 1906 een tweemanuaals orgel met een afwijkende plaatsing van de klavieren.
Hoe om te gaan met historisch waardevolle orgels?
Een historisch orgel is een waardevol en kwetsbaar instrument. Ook relatief eenvoudige of gangbare onderhoudswerkzaamheden aan een (kerk)gebouw kunnen het orgel ernstige schade toebrengen.
Gaat u binnenkort verbouwen of wordt de kerk, kapel of andere locatie waar het orgel staat geschilderd of gerenoveerd, schakel dan zo spoedig mogelijk een orgeladviseur in of vraag advies bij de orgelspecialist van de RCE. U kunt contact opnemen via info@cultureelerfgoed.nl.
Zie ook: Orgels in Nederland
Bronnen en verwijzingen
- Het Historische Orgel, in Nederland, 1902 - 1910, Utrecht/Antwerpen, NIVO 2010. p. 201 - 202
- Kerkgebouwen in Limburg O.L. Vrouw ten Hemelopneming
- Monumenten in Nederland, Limburg, R,Stenvert et al, Rijksdienst voor de Monumentenzorg/Waanders, Zeist/Zwolle 2003, p. 311
- Reliwiki Kapel in 't Zand
- Wikipedia Kapel in 't Zand
Zie ook
MonumentenArtikelenHoort bij deze thema's Begrippenneogotiek, orgels en kapellen (gebouw)
Meer informatie Meer over het monumentenregister en het rechtsgevolg van de aanwijzing tot rijksmonument is te vinden op cultureelerfgoed.nl/monumenten.
Meer over de omvang en reikwijdte van de bescherming van specifiek dit monument is te vinden in Monumenten - Rijksmonumentenregister en de leeswijzer.
Deze pagina is voor het laatst bewerkt op 16 sep 2025 om 03:00.