Zutphen - Warnsveldseweg 107
Monumentnummer: 523404
Introductie
Poortgebouw bij de katholieke begraafplaats van Zutphen.
Kenmerken
Rijksmonument sinds: 10 april 2006
Bouwactiviteiten
Bouwtypen
Ambachten
Onderdeel van complex
Dit monument is onderdeel van een rijksmonumentencomplex: Complexen/523402.
Historie
Bij de aanleg van de begraafplaats werd geen onderscheid gemaakt tussen het katholieke en het protestantse deel, behalve dat de omvang van het protestantse deel aanzienlijk groter was. Het rooms-katholieke deel van de begraafplaats werd als onderdeel van de gemeentelijke begraafplaats beheerd door de gemeente. De katholieke velden waren enkel bereikbaar via een dam vanaf het protestantse deel van de begraafplaats. Het kerkbestuur zinde echter op een eigen begraafplaats en kocht in 1895 een stuk terrein aan buiten de Nieuwstadspoort. In eerste instantie keurde de gemeente dit goed, totdat bleek dat er plannen waren om de stad in die richting uit te breiden. De gemeente stelde een grondruil voor, waarbij de katholieken eigenaar werden van het katholieke deel van de begraafplaats. Het kerkbestuur verplichtte zich daarbij een eigen toegangsweg te maken en de gemeente gaf toestemming voor de bouw van een opzichterswoning, op minimaal 25 meter van de straatweg. De eerste begrafenis op de dan rooms-katholieke begraafplaats vond plaats op 15 november 1897, twee dagen na plaatsing van het kruis op de begraafplaats. Toen in februari de verbinding met de Warnsveldseweg gereedkwam, werd de dam tussen de katholieke en de gemeentelijke begraafplaats verwijderd.
In 1901 deed het katholieke kerkbestuur een dringend beroep op de parochieleden om een bijdrage te geven voor de bouw van een doodgraverswoning, wachtkamer en lijkenhuisje bij de begraafplaats. Enkele maanden later, in maart 1902, werd begonnen met de bouw naar een ontwerp van de Arnhemse architect Ludewig.
Na de opening van de Oosterbegraafplaats in 1958 werden er alleen nog bijzettingen gedaan op de katholieke begraafplaats. Op de nieuwe begraafplaats kwam geen apart deel meer voor de katholieken.
Aan de achterzijde is in het linker woninggedeelte een lage aanbouw gerealiseerd, of vernieuwd, gezien de aanzet in de oorspronkelijke muur. Oorspronkelijk was het linkerdeel waarschijnlijk dieper dan het rechterdeel.
In 2009 werden de gemeentelijke en de katholieke begraafplaats weer met elkaar verbonden door middel van een houten brug.
Rijksmonument
In 2006 werd het poortgebouw bij de katholieke begraafplaats aangewezen als rijksmonument, als onderdeel van het complex (523402) dat verder bestond uit de aanleg (523397), het baarhuisje (523403) en het houten poortgebouw van de gemeentelijke begraafplaats (41464) dat al in 1966 aangewezen was als rijksmonument.
In 2008 werd het poortgebouw geheel gerestaureerd waarbij ook het interieur geheel gemoderniseerd werd.
Huidige situatie
Tegenwoordig wordt er op de katholieke begraafplaatsen wel weer nieuwe graven uitgegeven, gezien de talloze nieuwe grafmonumenten. Het poortgebouw heeft zijn oorspronkelijke functie verloren en is nu in gebruik als woning.
Deze pagina is tot stand gekomen in samenwerking met stichting Dodenakkers.
Bronnen en verwijzingen
Zie ook
Monumenten- Complexen/523402 (bestaat nog niet)
Meer informatie Meer over het monumentenregister en het rechtsgevolg van de aanwijzing tot rijksmonument is te vinden op cultureelerfgoed.nl/monumenten.
Meer over de omvang en reikwijdte van de bescherming van specifiek dit monument is te vinden in Monumenten - Rijksmonumentenregister en de leeswijzer.Deze pagina is voor het laatst bewerkt op 11 aug 2026 om 02:06.