Delft - Hooikade 13 - F.W. Braats Koninklijke Stoomfabriek

(525318) monumentenregister Monumentnummer: 525318

Introductie

Fabrieks- en kantoorgebouw van F.W. Braats Koninklijke Stoomfabriek van Werken in Zink en andere Metalen.

Afb. 1. Hoofdkantoor van de Braat fabriek aan de Hooikade, 1932. Foto door Peter Odijk, Stadsarchief Delft, CC BY 4.0.

Afb. 2. Arbeiders aan het werk in de stalen ramenfabriek F. W. Braat N. V. aan de Engelsestraat, 1932. Foto door Adam Frequin, Stadsarchief Delft, Publiek Domein.

Afb. 3. Interieur van het hoofdkantoor van de Braat fabriek aan de Hooikade, ca. 1932. Foto door Peter Odijk, Stadsarchief Delft, CC BY.

Kenmerken

Rijksmonument sinds: 21 mei 2002

Bouwactiviteiten

werkzaamheid	van	tot	nauwkeurigheid	toelichting
vervaardiging	1932	1932	exact

Bouwtypen

bouwtype	toelichting
fabrieksgebouwen
kantoorgebouwen

Bouwstijlen

bouwstijl	zuiverheid	toelichting
zakelijk expressionisme	stijlzuiver

Ambachten

vakman	plaats	beroep	toelichting
Vilmos Huszár		schilder / tekenaar / graveur	glas-in-lood trappenhuis
Jan de Bie Leuveling Tjeenk		architect / bouwkundige / constructeur

Kennis in monumentenregister

Kennis over dit monument is momenteel (ook) nog terug te vinden in het monumentenregister: Rijksmonument 525318.

Aan de Hooikade in Delft prijkt een monumentaal kantoorpand uit 1932, waarvan de gevel wordt gedomineerd door 46 stalen kozijnen (afb. 1). De vensters zijn afkomstig uit de fabriek van de firma ‘F.W. Braat’, die zich achter dit kantoorpand van het bedrijf bevond (afb2). De firma Braat produceerde sinds 1844 zinken bouwornamenten en ijzeren kunstsmeedwerk, en na de eeuwwisseling produceerden ze vooral stalen en ijzeren raamkozijnen, waaronder voor de beroemde Van Nelle-fabriek in Rotterdam. Naast de fabriekshallen en het kantoorgebouw, bevonden zich op het terrein ook arbeiderswoningen en showrooms.

Het gebouw is ontworpen door architect Jan de Bie Jeuveling Tjeenk (1885–1940) en heeft een U-vormige plattegrond. De asymmetrische voorgevel telt drie bouwlagen, geplaatst op een kelderlaag met een hardstenen plint. De eerste en tweede bouwlaag worden visueel in tweeën gedeeld door een risaliet, bestaande uit de hoofdentree onder een luifel met daarboven een groot venster. Aan de rechterzijde bevinden zich twee rijen van elf smalle vensters. De derde bouwlaag daarboven heeft één groot en eenentwintig smallere vensters, met een uitkragende betonnen luifel erboven. De grote hoeveelheid en omvang van de vensters is mogelijk omdat de gevel geen dragende functie heeft: het gebouw is opgebouwd uit een skelet van gewapend beton, bekleed met gele baksteen. Ook het interieur weerspiegelt deze sobere, strakke stijl, met betonnen kolommen, lambriseringen van gele tegels en lichte wanden van staal en glas (afb. 3).

In de jaren zeventig namen de Sociale Dienst en de GGD het pand in gebruik. De voorgevel werd volledig gerenoveerd, en het interieur werd ingrijpend aangepast – er werden gipswanden en een systeemplafond geplaatst. Daarnaast kwam er aan de noordoostzijde een aanbouw met een aparte ingang voor de GGD. Tegenwoordig doet het gebouw, onder de naam ‘Bacinol 2’, dienst als creatieve broedplaats. Op de begane grond bevindt zich een horecagelegenheid. Voor deze herbestemming is het interieur grotendeels teruggebracht naar de oorspronkelijke staat.

Bronnen en verwijzingen

• Bibliotheek RCE Publicatie(s) over dit rijksmonument
• Cainol 2_creative broedplaats
• Luijmes, S.D.A., M.T.M Klerkx, C. Boks. Haalbaarheidsonderzoek en locatiekeuze Bacinol II te Delft. Gemeente Delft, 2006
• Monumenten in Nederland (1996-2006) Sabine Broekhoven, Saskia van Ginkel-Meester, Chris Kolman, Ronald Rommes, Elisabeth Stades-Vischer, Ronald Stenvert. Monumenten in Nederland. Zuid-Holland – Delft (2004), p. 134
• Nieuwe Instituut, BRAA, ‘Koninklijke Fabriek F.W. Braat N.V. / Archief’
• Wiedemann, Meike, Kasper van Ommen, en Heino van Rijnberk. Jan de Bie Leuveling Tjeenk: architect en bestuurder/bestuurder en architect. Hilversum: Verloren, 2024
• ‘BACINOL 2’, Open Monumentendag Delft
• ‘Codenaam Bacinol’, Geschienislokaal Delft

Zie ook

Artikelen

• Rijksmonumenten

Hoort bij deze thema's

• Monumenten

Meer informatie Meer over het monumentenregister en het rechtsgevolg van de aanwijzing tot rijksmonument is te vinden op cultureelerfgoed.nl/monumenten.

Meer over de omvang en reikwijdte van de bescherming van specifiek dit monument is te vinden in Monumenten - Rijksmonumentenregister en de leeswijzer.

---