Panningen - Kerkstraat 8 - Missiehuis Sint Jozef

(525610) monumentenregister Monumentnummer: 525610

Introductie

Het kloostercomplex is in aanleg 1878 gebouwd naar ontwerp van M. Peters in opdracht van de inwoners van Panningen ten behoeve van christelijk onderwijs aan meisjes. Voor dit doel betrekken de Zusters Ursulinen het complex voor een zestal jaren. In1885 vinden zij domicilie in Venlo. De stad heeft een centralere ligging en is betere bereikbaarheid door de aanwezigheid van een station. Zij worden in 1891 opgevolgd door de Zusters van Kostbaar Bloed. Omdat hun aantal snel uitbreidt, groeit de congregatie uit haar jasje en vertrekken zij al in 1901 naar Aarle-Rixtel. In 1903 tenslotte betrekken de paters Lazaristen het klooster. Zij geven C.J.H. Franssen opdracht tot verbouw en uitbreiding van het klooster. Deze zn. Congregatie der Missie maakt het tot seminarie waar jonge kloosterlingen als (missie-)priester worden opgeleid. Het bestaat inmiddels uit het Sint Joseph klooster met aangrenzend kloosterkapel, sacristie en grafkapel.

Rijksbeschermd zijn de vanaf 1907 tot en met 1913 gerealiseerde uitbreidingen in stijl van de neogotiek naar ontwerp van architect Henri Hubert Seelen (1863 - 1940) uit Venlo: kloosterkapel met sacristie en grafkapel. In 2025 functioneert het complex als tehuis voor bejaarde priesters-Lazaristen.

Het orgel. Foto door K. Roderburg en P. van Galen, 2009/2010. Beeldbank RCE, CC BY-SA 3.0

Kenmerken

Rijksmonument sinds: 22 april 2002

Bouwactiviteiten

werkzaamheid	van	tot	nauwkeurigheid	toelichting
vervaardiging	1907	1913	exact

Bouwstijlen

bouwstijl	zuiverheid	toelichting
neogotiek	stijlzuiver

Ambachten

vakman	plaats	beroep	toelichting
Seelen, H.	Limburg	architect / bouwkundige / constructeur

Kapel

De eenbeukige kloosterkapel met zolderverdieping uit 1913 is opgetrokken op nagenoeg rechthoekige plattegrond. Zowel de architectonische opzet, als het rijkversierde interieur van de kapel getuigen van de Franse herkomst van de paters. De middelste travee van de koorsluiting biedt toegang tot een partiële krans met vier straalkapellen. De kapel heeft een terrazzovloer. In de straalkapellen liggen monochrome cementtegels.

Op de zangerstribune bevindt zich een groot neogotisch orgel gemaakt door het het Parijse atelier A. Cavaillé-Coll en Ch. Mutin (1912). Het is als zodanig zeldzaam in Nederland.

Orgel

Door de Parijse orgelmaker Charles Mutin vervaardigd mechanisch sleepladen-orgel met tinnen frontpijpen met opgeworpen labia. Het orgel heeft twee manualen en een vrij pedaal. Als windvoorziening een magazijnbalg met schepbalg uit de bouwtijd. Aan weerszijden van de fraai versierde kas bevinden zich smalle torens met elk vier pijpen. De pijpuiteinden hebben een versiering van kleine draperieën. De in spitsbogen gevatte pijpvelden zijn hoger aangezet. De middenstijl bestaat uit gekoppelde zuilen met bladkapitelen. De decoraties bestaan verder uit halfzuilen, visblazen, toten en palmetten. De licht risalerende, rechte bovenlijst wekt de indruk van een blokvorm. Terwijl de ornamentiek op gotische leest is geschoeid, oogt het kasontwerp neoclassicistisch, een mengvorm die kenmerkend is voor veel 19de-eeuwse ontwerpen.

In 1988 tekende Verschueren Orgelbouw voor schoonmaak en herstel van het orgel en in 2012 werd het door dezelfde firma gerestaureerd.

Hoe om te gaan met historisch waardevolle orgels?

Een historisch orgel is een waardevol en kwetsbaar instrument. Ook relatief eenvoudige of gangbare onderhoudswerkzaamheden aan een (kerk)gebouw kunnen het orgel ernstige schade toebrengen.

Gaat u binnenkort verbouwen of wordt de kerk, kapel of andere locatie waar het orgel staat geschilderd of gerenoveerd, schakel dan zo spoedig mogelijk een orgeladviseur in of vraag advies bij de orgelspecialist van de RCE. U kunt contact opnemen via info@cultureelerfgoed.nl.

Zie ook: Orgels in Nederland

Bronnen en verwijzingen

• De Orgelsite Missiehuis Sint Jozef der Eerwaarde Paters Lazaristen
• Het Historische Orgel, in Nederland, 1902 - 1910, Utrecht/Antwerpen, NIVO 2010. p. 176 - 177
• Kerkgebouwen in Limburg Josephklooster Paters Lazaristen (voormalig)
• Monumenten in Nederland, Limburg, R, Stenvert et al, Rijksdienst voor de Monumentenzorg/Waanders, Zeist/Zwolle 2003, p. 290
• Reliwiki Lazaristenklooster
• Wikipedia Missiehuis (Panningen)
• Wikipedia Verschueren (orgelbouwers)
• Wikipedia Henri Seelen

Zie ook

Artikelen

• Rijksmonumenten
• Orgels in Nederland

Hoort bij deze thema's

• Monumenten
• Kerken
• Religieuze gebouwen

Begrippen

neogotiek, kapellen (gebouw), orgels en Eclecticisme

Meer informatie Meer over het monumentenregister en het rechtsgevolg van de aanwijzing tot rijksmonument is te vinden op cultureelerfgoed.nl/monumenten.

Meer over de omvang en reikwijdte van de bescherming van specifiek dit monument is te vinden in Monumenten - Rijksmonumentenregister en de leeswijzer.

---